Prawa po poronieniu/ terminacji ciąży

Twoje prawa po poronieniu lub terminacji ciąży:

  • pełnopłatny urlop w wymiarze 8 tygodni (art. 180[1] § 1 Kodeksu pracy). Aby z niego skorzystać, przedstawia się u pracodawcy akt urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu oraz wniosek o urlop. Ten czas jest liczony od momentu poronienia.
  • zasiłek pogrzebowy (art. 77 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z  § 16 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe)
  • pochówku lub rezygnacji z pochówku (art. 10 ust. 1 lub art.  10 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych). W przypadku rezygnacji z pochówku szpital może: zlecić spopielenie zwłok (prochy trafiają do zbiorowej mogiły, kolumbarium) lub zlecić pochówek gminie. Nie ma obowiązku informowania rodziców, gdzie jest grób.
  • poradnictwo nt. wskazań do diagnostyki genetycznej. Większość poronień samoistnych spowodowana jest czynnikami genetycznymi – wadami, które powstają spontanicznie i nie powtarzają się w kolejnych ciążach. Zdecydowanie rzadziej za poronienie odpowiadają wady genetyczne rodziców. Badania DNA stwierdzają błędy w kariotypie u zaledwie 3-6% par. W przypadku stwierdzenia błędów, istnieje zwiększone ryzyko poronień czy wad rozwojowych. Natomiast nie przekreśla to szans na ciążę. Jeśli już jednak wystąpią, mogą powodować kolejne poronienia. Dzięki konsultacji genetycznej i przeprowadzeniu badań, o ile są one faktycznie wskazane,  można podjąć kroki zwiększające szanse na prawidłowy przebieg ciąży. Narodowy Fundusz Zdrowia refunduje badanie kariotypu (prywatnie ok. 400-500 zł/osoba) wtedy, gdy lekarz genetyk współpracujący z NFZ widzi wskazania. Należą do nich minimum 2 poronienia, niepłodność, martwe urodzenie czy mocne odchylenia od normy wykazane w badaniach nasienia. Badanie genetyczne materiału po poronieniu nie jest refundowane przez NFZ. Więcej na temat badań po poronieniu. 
  • odszkodowanie z tytułu utraty ciąży – o ile posiada się stosowne ubezpieczenie prywatne

Naruszenia praw

Jeśli w szpitalu odmawiają Ci wydania karty martwego urodzenia (np. z powodu zrzeczenia się pochówku), porozmawiaj się z dyrekcją szpitala. Powołaj się na wskazane przez nas przepisy, zadzwoń do Zespołu Prawnego Federacji: 22 635 93 95. Istnieje możliwość złożenia skargi do Rzecznika Praw Pacjenta lub zawiadomienia do Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej.

Więcej w stanowisku Zespołu Prawnego ws. karty martwego urodzenia.

Warunki realizacji praw

Z danego prawa po poronieniu można, lecz nie trzeba skorzystać. Nie oznaczają one, że podmiotowość prawna płodu jest równa podmiotowości kobiety. Są raczej wyrazem zabezpieczeniem jej praw i szacunku dla różnych sposobów przeżywania poronienia lub aborcji.

Można zrezygnować z pochówku (religijnego lub nie), wówczas obowiązek zajęcia się nim przechodzi na gminę. Taka rezygnacja nie ma wpływu na ubieganie się o 8-tygodniowy urlop.

Aby po poronieniu lub terminacji ciąży zrealizować prawo do 8-tygodniowego urlopu, zasiłku w czasie tego urlopu i (fakultatywnie) zasiłku pogrzebowego, trzeba:

  • ze szpitala otrzymać kartę martwego urodzenia,
  • dokonać rejestracji w Urzędzie Stanu Cywilnego
  • wydany w USC akt przedstawić w ZUS.

Niektóre szpitale same przekazują kartę do USC. Jeśli tego nie uczyni, należy dostarczyć ją do urzędu w ciągu 3 dni.  Do wydania karty martwego urodzenia potrzebne jest jednak wskazanie płci płodu. Czasami z przyczyn biologicznych (wczesna ciąża) nie jest to możliwe. Można wtedy wykonać stosowne badanie na koszt pacjentki.

Powyższe uprawnienia dotyczą zarówno sytuacji, gdy do poronienia doszło w szpitalu, jak również w przypadkach poronień poza nim. W takiej sytuacji, odpowiedzialnym za wystawienie odpowiednich dokumentów jest szpital, do którego kobieta zgłosiła się po poronieniu.

Jeśli poronienie/aborcja nastąpiły za granicą, należy wziąć ze szpitala stosowne potwierdzenie. Mamy trzy opcje rejestracji w:

  • odpowiednim urzędzie za granicą;
  • wybranym przez siebie polskim urzędzie stanu cywilnego;
  • Polsce za pośrednictwem konsula w danym kraju zagranicznym.

Ze staraniem się o kolejną ciążę warto zaczekać 3 do 6 miesięcy.

Prawa po poronieniu wg standardów opieki okołoporodowej

prawa po poronieniu terminacji ciąży

Grafika Fundacji Rodzić po Ludzku

  1.  Po przekazaniu informacji należy umożliwić pacjentce skorzystanie możliwie szybko z pomocy psychologicznej i wsparcie osób bliskich, zgodnie z życzeniem kobiety;

  2. Pacjentki po powodzeniu położniczym, w miarę możliwości, nie umieszcza się w sali razem z kobietami w okresie ciąży, bądź w połogu, których ciąża zakończyła się urodzeniem zdrowego dziecka;

  3. Pacjentkę traktuje się z szacunkiem oraz umożliwia się jej branie udziału w podejmowaniu świadomych decyzji związanych z koniecznym postępowaniem diagnostyczno-terapeutycznym; osoby sprawujące opiekę potrafią nawiązać z nią dobry kontakt słowny i mieć świadomość, jak ważny jest ton rozmowy, ich postawa oraz słowa kierowane do kobiety po utracie dziecka; należy zapytać o jej potrzeby i oczekiwania, a informacje w tym zakresie wykorzystać do wspierania podczas pobytu w oddziale; badania i zabiegi wykonuje się w intymnej atmosferze;

  4. Po terminacji ciąży należy umożliwić pożegnanie się ze zmarłym dzieckiem w obecności osób bliskich, jeżeli wyraża taką potrzebę;

  5. Prawa po poronieniu i innym niepowodzeniu położniczym obejmuje  wyczerpujące informacje na temat stanu jej zdrowia. Pacjentce udziela się także wszelkich informacji zarówno o możliwości uzyskania dalszej pomocy psychologicznej, miejscach i organizacjach udzielających wsparcia osobom w podobnej sytuacji, jak i przysługujących jej prawach;

  6. Pacjentce  przekazuje się wyczerpującej informacji na temat obowiązującego stanu prawnego, w szczególności wynikającego z przepisów o aktach stanu cywilnego, zabezpieczenia społecznego i prawa pracy dotyczącego sytuacji, w jakiej się znalazła, jak również o możliwości pochówku;

  7. Pacjentka otrzymuje opiekę laktacyjną zgodnie z indywidualną sytuacją i zgodnie z aktualną wiedzą na temat laktacji w sytuacjach, o których mowa w ust. 1.

Podobne artykuły

  1. badania w ciąży
  2. Stanowisko Karta Martwego Urodzenia
  3. terminacja ciąży poradnik
  4. terminacja ciaży w szpitalu