DOSTĘP DO ABORCJI – PORADNIK

 

SPIS TREŚCI:

Chcę przerwać ciążę, bo:

  1. jestem w niechcianej ciąży

  2. w mojej ciąży zdiagnozowano ciężkie i nieodwracalne wady płodu

  3. ciąża zagraża mojemu zdrowiu fizycznemu/psychicznemu

  4. ciąża jest wynikiem czynu zabronionego

Masz pytanie lub wątpliwość? Potrzebujesz interwencji? Skontaktuj się z nami: federacja@federa.org.pl, tel. 22 635 93 95/92

Dyżur pomocowy ginekolożki w ramach federacyjnego Telefonu Zaufania – środa 16:00-20:00, tel. 22 635 93 92

Kontakt do prawniczki – prawniczka@federa.org.pl, tel. 663 107 939

WAŻNE! Wszystkie podane niżej opcje są legalne i bezpieczne dla osoby w ciąży. Osoba w ciąży nigdy nie jest karana za swoją aborcję. Bez względu na powód, metodę czy miejsce aborcji. Jeśli masz jakieś wątpliwości lub szczególną sytuacje zdrowotną – zapytaj i skonsultuj.


Ad. 1

 

  • METODA FARMAKOLOGICZNA

Ciążę można przerwać metodą farmakologiczną w domu. To ta sama metoda, którą stosuje się w polskich szpitalach.

Zestaw poronny (misoprostol i mifepriston) można zamówić u grup pomocowych:

WOMEN HELP WOMEN – info@womenhelp.org

–> do aborcji do końca 10. tygodnia ciąży. Po tym terminie kobiety w ciąży mogą liczyć na porady i wsparcie, gdyż WHW współpracuje z organizacjami działającymi poza granicami Polski.

WOMEN ON WEB – info@womenonweb.org

–> do aborcji do 10. tygodnia ciąży; w II trymestrze dla osób z Polski w ciąży z wadami płodu DARMOWY zestaw wraz z konsultacją lekarską.

Przed aborcją warto się zapoznać z naszą BROSZURĄ O ABORCJI FARMAKOLOGICZNEJ

Aborcja domowa metodą farmakologiczną jest możliwa do 22. tygodnia ciąży (samodzielności płodu do przeżycia poza organizmem osoby w ciąży). Po tym terminie można narazić się na zarzut dzieciobójstwa.

Wsparcia w aborcjach udzielają KOBIETY W SIECI – administracja@maszwybor.net, tel. 725 892 134 oraz ABORCYJNY DREAM TEAM – kontakt@aborcyjnydreamteam.pl.

  • WYJAZD ZA GRANICĘ

Możliwy jest też wyjazd do kliniki zagranicznej. Przy ciążach w I trymestrze polecana jest jednak aborcja domowa.

Wsparcia w wyjazdach za granicę udziela ABORCJA BEZ GRANIC – +48 22 29 22 597
(możliwość refundacji kosztów zabiegu ze środków Abortion Support Network).

ORGANIZACJE/KOLEKTYWY POMOCOWE ZA GRANICĄ (pomoc w tłumaczeniu, zakwaterowaniu, itp.):


Ad. 2

 

Po opublikowaniu pseudowyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 1/20, czyli od dnia 27 stycznia 2021 r. aborcja z powodu wad płodu jest niemożliwa w publicznym szpitalu w Polsce.

Są jednak inne możliwości.

  • ZAGROŻENIE ZDROWIA/ŻYCIA PACJENTKI W CIĄŻY

Aborcja w Polsce dostępna jest ze względu na zły stan psychiczny lub fizyczny osoby w ciąży. Ciąże z ciężko i nieodwracalnie uszkodzonym płodem są ciążami podwyższonego ryzyka. Są też wielkim obciążeniem psychicznym dla pacjentki, mogą powodować depresję i traumę.

Żeby przerwać ciążę z tej przesłanki potrzebujesz:

  • w przypadku zagrożenia zdrowia fizycznegoopinii/zaświadczenia od lekarza specjalisty od choroby, na którą cierpi osoba w ciąży (np. kardiolog, onkolog) lub dowolnego, który stwierdza zagrożenie życia.
  • w przypadku zagrożenia zdrowia psychicznegoopinii/zaświadczenia od lekarza specjalisty z dziedziny psychiatrii.

oraz skierowanie do szpitala (bez wpisywania nazwy konkretnej placówki) na oddział patologii ciąży lub ginekologiczno-położniczy, np. od lekarza prowadzącego.

Jeśli nie wiesz:

  • do jakiego psychiatry się zgłosić;
  • który szpital respektuje takie zaświadczenia

– zgłoś się do nas, prowadzimy Sieć Lekarzy i Lekarek Przyjaznych Pacjentkom.

  • METODA FARMAKOLOGICZNA

Możesz napisać do organizacji Women on Web (info@womenonweb.org), podać wiek ciąży i poprosić o DARMOWY zestaw poronny do domowej aborcji farmakologicznej. Nie bój się, taka aborcja jest bezpieczna. Przeczytaj naszą broszurę o aborcji farmakologicznej, a w razie wątpliwości lub powikłań od razu jedź do szpitala. Mają obowiązek udzielić Ci pomocy i nie spotka Cię za to żadna odpowiedzialność prawna.

  • WYJAZD ZA GRANICĘ

Cały czas dostępne i legalne jest przerywanie ciąży w klinikach zagranicznych (np. Niemcy, Słowacja, Szwecja, Czechy, Austria, Holandia, UK), gdzie prawo jest bardziej liberalne.

Wsparcia w wyjazdach za granicę udziela ABORCJA BEZ GRANIC – tel. 22 29 22 597
(możliwość refundacji kosztów zabiegu ze środków Abortion Support Network).

ORGANIZACJE/KOLEKTYWY POMOCOWE ZA GRANICĄ (pomoc w tłumaczeniu, zakwaterowaniu, itp.):

Najdłużej ciążę można przerwać w Holandii (do 22. tygodnia ciąży) oraz Wielkiej Brytanii (do 24. tygodnia ciąży bez ograniczeń, później wady śmiertelne, których interpretacja jest szeroka).

DZIAŁANIA PRAWNE

Jeśli masz problem z dostępem do aborcji w kraju, zgłoś się do nas jak najszybciej. Złożymy w Twoim imieniu wniosek o środek tymczasowy, który może nakazać szpitalowi wykonanie aborcji. Po wyegzekwowaniu aborcji możemy złożyć skargę o rekompensatę pieniężną dla Ciebie od rządu. Rekompensata przysługuje Ci też, jeśli musiałaś wyjechać do kliniki zagranicznej.


Ad. 3

 

Jeśli ciąża zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu (fizycznemu lub psychicznemu), masz prawo do jej przerwania w publicznym szpitalu na NFZ.

Nie ma ograniczeń czasowych – aborcja z tej przesłanki możliwa jest przez całą ciążę.

Nie ma rejonizacji – sama możesz wybrać szpital, w którym odbędzie się aborcja.

Jednocześnie według zaleceń Konsultantów Krajowych w dziedzinie położnictwa, ginekologii i perinatologii opieka nad pacjentkami, które zdecydowały o przerwaniu ciąży, powinna być kontynuowana:

  1. w lokalnym szpitalu ginekologiczno-położniczym,
  2. ośrodku, w którym prowadzono diagnostykę prenatalną, albo
  3. w szpitalu, gdzie była prowadzona ciąża.

Jest to jednak zalecenie dla szpitali, żeby nie odsyłały pacjentek, a nie dla kobiet w ciąży. Najlepiej jednak w pierwszej kolejności kierować się do lokalnych szpitali, bo te centralne mogą być obciążone.

Ponadto konsultanci podkreślają, że bezprawna odmowa może skutkować:

  1. nałożeniem kar umownych przez NFZ,
  2. wytoczeniem powództwa cywilnego przez pacjentkę oraz
  3. sankcjami nałożonymi przez Rzecznika Praw Pacjenta.

Warto wykorzystywać ten dokument w rozmowach z personelem medycznym o dostępie do aborcji. 

Aby przerwać ciążę potrzebujesz:

  1. w przypadku zagrożenia zdrowia fizycznego – opinii/zaświadczenia od lekarza specjalisty od choroby, na którą cierpi osoba w ciąży (np. kardiolog, onkolog) lub dowolny, który stwierdza zagrożenie życia.
  2. w przypadku zagrożenia zdrowia psychicznego – opinii/zaświadczenia od lekarza specjalisty z dziedziny psychiatrii.
  3. swojej pisemnej zgody. Do szpitala warto iść z już przygotowanym pismem (wzór podania do ordynatora o wykonanie aborcji). Przygotuj podanie w 2 kopiach – jedną zostawisz w szpitalu, na drugiej weźmiesz potwierdzenie wpływu. Wówczas zostaje ślad w dokumentacji, co może ułatwić wyegzekwowanie aborcji.

Poza opisanymi wyżej wymogami polskie prawo nie stawia innych wymagań – żadnych dodatkowych opinii, konsultacji ani konsyliów. 

Pamiętaj, że zgodnie z prawem lekarz stwierdzający występowanie przesłanek do przerwania ciąży, nie może tej ciąży przerwać, chyba że ciąża bezpośrednio zagraża życiu kobiety (natychmiastowe ratowanie życia). Tak więc, co do zasady, aby przerwać ciążę potrzebujesz dwóch lekarzy: jeden wystawia zaświadczenie, drugi wykonuje aborcję.

Lekarz może odmówić przeprowadzenia aborcji, jeśli powołuje się na klauzulę sumienia. Pamiętaj, że klauzula sumienia przysługuje osobom, a nie placówkom. Jeśli cały szpital powołuje się na klauzulę sumienia, to od razu zawiadom Rzecznika Praw Pacjenta, NFZ i Ministra Zdrowia o nadużyciu i poproś o interwencję.

Jeśli lekarz powołuje się na klauzulę sumienia, to ordynator oddziału lub dyrektor szpitala powinien wskazać innego lekarza, który przerwie ciążę lub inną placówkę, w której na pewno będzie można mieć aborcję.

Z czego to wynika? Z decyzji KMRE ws. wyroków ETPCz. Warto je wydrukować i mieć zawsze przy sobie w rozmowach ze szpitalem.

Jeśli lekarz odmawia wydania opinii/zaświadczenia lub wykonania aborcji:

  1. żądaj od lekarza wpisu o odmowie i uzasadnienia odmowy w swojej dokumentacji medycznej,
  2. żądaj od szpitala wydania także osobnej odmowy na piśmie. Najlepiej złóż podanie w tej sprawie do ordynatora/dyrektora (wzór podania do ordynatora o wydanie odmowy na piśmie). Przygotuj 2 kopie podania – jedną zostawisz w szpitalu, na drugiej weźmiesz potwierdzenie wpływu.
  3. żądaj opinii innego lekarza lub szpitala, także jeśli przyczyna odmowy odnosi się do wyników badań, wieku ciąży lub innych kwestii medycznych; zgłoś się do dyrektora szpitala, aby wskazał innego lekarza, który wyda orzeczenie/wykona aborcję. Jeśli wszyscy lekarze odmawiają, to złóż podanie do ordynatora/dyrektora o uzasadnienie odmowy oraz wskazanie innej placówki, która udzieli świadczenia (wzór podania do ordynatora o wydanie odmowy na piśmie oraz wskazanie innej placówki). Do podania załącz decyzje KMRE ws. wyroków ETPCz. Przygotuj 2 kopie podania – jedną zostawisz w szpitalu, na drugiej weźmiesz potwierdzenie wpływu.

Ponadto:

  1. skonsultuj się z innym specjalistą z danej dziedziny (orzeczenie może wydać lekarz z prywatnej placówki ochrony zdrowia),
  2. złóż sprzeciw do Rzecznika Praw Pacjenta lub/i wniosek o interwencję do wojewódzkiego konsultanta ds. ginekologii i położnictwa,
  3. złóż skargę do NFZ na niewykonywanie kontraktu,
  4. na dalszym etapie możliwe jest wszczęcie postępowania z zakresu odpowiedzialności zawodowej, karnej lub cywilnej (w tym roszczenia o odszkodowanie i/lub zadośćuczynienie finansowe).

W kwestii wzorów skarg lub pomocy przy postępowaniu sądowym, zgłoś się do naszej prawniczki: prawniczka@federa.org.pl.

Po otrzymaniu orzeczenia udaj się do szpitala z oddziałem ginekologiczno-położniczym. Najlepiej od razu idź do ordynatora oddziału, aby ustalić wszystkie kwestie związane z przeprowadzeniem aborcji, w tym daty oraz składu zespołu wykonującego zabieg.

Jeśli w trakcie hospitalizacji personel zaczyna kwestionować orzeczenie lekarskie albo przedłuża procedury, aby opóźnić przeprowadzenie aborcji, to złóż skargę do Rzecznika Praw Pacjenta. Skarga może być złożona mejlowo, z opisem sytuacji, z załączonymi orzeczeniami czy opisami badań. Jeśli potrzebujesz wsparcia, nasza prawniczka pomoże ci w złożeniu takiej skargi (prawniczka@federa.org.pl).


Ad. 4

 

Jeśli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego (np. gwałtu, kazirodztwa, współżycia z osobą poniżej 15. roku życia), masz prawo do jej przerwania w publicznym szpitalu na NFZ, prywatnym gabinecie posiadającym kontrakt z NFZ lub prywatnym gabinecie odpłatnie. Obecnie nie są nam znane prywatne gabinety, które wykonywałyby aborcję.

Ciążę z tej przesłanki można przerwać do 12. tygodnia jej trwania.

Potrzebne jest zaświadczenie od prokuratora, w którym stwierdza wysokie prawdopodobieństwo, że ciąża pochodzi z czynu zabronionego. Należy złożyć pisemny wniosek do prokuratora o niezwłoczne wydanie zaświadczenia (zgodnie z zasadą, że na piśmie nic nie ginie, chociaż dopuszczalne jest także zgłoszenie takiego żądania do protokołu podczas składania zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa) i codzienne wysyłanie maili do prokuratury z pytaniem, czy zaświadczenie zostało już wydane.

Jeśli prokurator odmawia wystawienia zaświadczenia należy złożyć zażalenie na decyzję odmowną prokuratora do sądu właściwego do rozpoznania sprawy za pośrednictwem prokuratora (który potem sam przekaże zażalenie sądowi) bez względu na to, jak zatytułowana jest ta odmowa. W przypadku zwlekania z odpowiedzią można złożyć skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym bez nieuzasadnionej zwłoki. Skargę wnosi się do prokuratora, który potem przekaże ją do właściwego sądu. Bezpłatnej pomocy prawnej w tym zakresie udziela Fundacja Przeciw Kulturze Gwałtu.

Wskazówki dotyczące wyegzekwowania aborcji w publicznym szpitalu opisane są w pkt 3.


Jesteś lekarką/lekarzem i chcesz nam pomóc lub sam(a) potrzebujesz pomocy? Odezwij się do nas! Mamy Program Wsparcia Lekarzy i Lekarek.

Podobne treści

  1. badania w ciąży
  2. terminacja ciaży w szpitalu