>

>

ZMIANY KLIMATU A PRAWA REPRODUKCYJNE. WOKÓŁ COP24

Artykuły

ZMIANY KLIMATU A PRAWA REPRODUKCYJNE. WOKÓŁ COP24

Opublikowano 06-12-2018

Z uwagą śledzimy przebieg konferencji klimatycznej COP24 w Katowicach. Dlaczego? Przeciwdziałanie globalnemu ociepleniu musi iść w parze z walką o prawa kobiet oraz wszystkich grup marginalizowanych i dyskryminowanych, w tym prawa reprodukcyjne. To one w głównej mierze ponoszą koszty globalnych zmian klimatu. W

patriarchalnych społeczeństwach, ograniczenia o podłożu kulturowym, prawnym i politycznym osłabiają odporność nieuprzywilejowanych na skutki zmian klimatu, jak też ich zdolności przystosowawcze. Kobiety i dzieci są 14 razy bardziej narażone na katastrofy naturalne jak powodzie i susze. Statystyki dowodzą, że społeczności Globalnego Południa odpowiadają za 21% emisji dwutlenku węgla (w latach 1850-2011), ale ponoszą 78% kosztów społecznych spowodowanych większą ekspozycją na klęski żywiołowe przy mniej rozwiniętej infrastrukturze i braku finansów na pokrycie strat.

Dlatego razem z wieloma organizacjami domagamy się realnego uwzględnienia perspektywy równościowej i prawnoczłowieczej w dokumentach i działaniach wynikających z międzynarodowych konsultacji! Oznacza to także konieczność uznania roli kobiet w zapobieganiu zmianom klimatu i włączenia ich do procesu decyzyjnego. Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC) podkreśla wagę planowania rodziny w zmniejszaniu podatności na zmiany klimatu, a badania dowodzą, że zapewnienie dostępu do informacji i środków planowania rodzin jest bardziej opłacalne i skuteczne niż wiele technicznych rozwiązań np. inwestycje w zieloną energię. Wzmocnienie pozycji kobiet – zapewnienie dostępu do edukacji, usług zdrowia reprodukcyjnego, integracji finansowej, ziemi i innych zasobów – to niezbędne elementy holistycznej strategii; strategii, od której zależy przyszłość ziemskiej populacji i całej planety.

Kto może, niech dołączy do COP24 – Kobiety dla klimatu i COP24 – Marsz dla Klimatu!

Opublikowano w:

Podobne artykuły

O PRAWACH REPRODUKCYJNYCH NA 36. SESJI RADY PRAW CZŁOWIEKA ONZ

Opublikowano 29-09-2017

Państwa członkowskie ONZ i organizacje pozarządowe uczestniczyły w 36. sesji...

ATLAS ABORCYJNY 2025: POLSKA ZNÓW W OGONIE EUROPY

Opublikowano 25-09-2025

24. września 2025 r. opublikowana została najnowsza edycja European Abortion...

KOLEJNE ZWYCIĘSTWO FEDERY W STRASBURGU!

Opublikowano 13-11-2025

13. listopada 2025 r., Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł w...

KOLEJNA WYGRANA SPRAWA PRZED RZECZNIKIEM PRAW PACJENTA

Opublikowano 05-12-2023

Rzecznik Praw Pacjenta stwierdził naruszenie praw Pacjentki, którą FEDERA otoczyła...

Za przerwanie własnej ciąży nie grozi odpowiedzialność karna

Art. 4a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny przewiduje dwie sytuacje, w których przerwanie ciąży może zostać legalnie wykonane przez lekarza w ramach systemu ochrony zdrowia:

  1. gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby w ciąży;
  2. gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.


Ponadto, osoba w niechcianej ciąży może przerwać ją za pomocą tabletek lub w zagranicznej klinice, niezależnie od przyczyny.

W żadnym z tych przypadków osoba w ciąży nie podlega odpowiedzialności karnej za własną aborcję.

Zdarza się natomiast, że osoby po aborcji tabletkami dostają wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka. To często stresująca sytuacja, ale warto pamiętać, że nie oznacza ryzyka zarzutów czy więzienia. Postępowania toczą się np. przeciwko polskim sprzedawcom tabletek. W przypadku takiego wezwania, warto zapoznać się z artykułem: https://federa.org.pl/karalnosc-aborcji/.

Co zatem oznacza „kryminalizacja aborcji”?

Kryminalizacja aborcji w Polsce oznacza sankcje karne (na mocy art. 152 Kodeksu karnego) za wykonanie aborcji lub udzielenie pomocy w jej przeprowadzeniu poza przesłankami wskazanymi w przepisach. W szczególności, zgodnie z art. 152 § 2 kodeksu karnego, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Ryzyko odpowiedzialności karnej pojawia się w przypadku np.:

  • przekazania pieniędzy na zakup tabletek do aborcji,
  • zakupu/zamówienia tabletek do aborcji dla innej osoby,
  • przekazania/podania tabletek do aborcji innej osobie.


Osoby dzwoniące do FEDERY często – nie bez powodu – obawiają się, czy ich osoby bliskie są bezpieczne i czy nie grozi im postępowanie karne. Ze względu na obowiązujące przepisy najbezpieczniej jest, gdy wszystkie formalności dotyczące zamawiania leków (wypełnienie formularza, wymiana e-maili czy dokonanie płatności) wykonuje samodzielnie osoba w  ciąży, bez pośredników. W  przypadku współdzielenia konta bankowego z inną osobą (np. osobą partnerską), warto w tytule przelewu podkreślić, kto dokonuje płatności.

Warto pamiętać też, że odpowiedzialność karna nie grozi w przypadku:

  • udzielenia informacji o tym, jak przerwać ciążę, jak przygotować się do aborcji, jak przebiega aborcja, skąd wziąć tabletki aborcyjne,
  • odesłania do organizacji pomocowych,
  • wsparcia psychicznego i towarzyszenia podczas aborcji,
  • przeprowadzenia badania lekarskiego i udzielenia usług medycznych po aborcji. Informacja o aborcji nie stanowi dla personelu medycznego podstawy do zawiadomienia policji czy prokuratury. Niemniej, nie musisz mówić lekarzowi/-rce, że przerwałaś ciążę, nie musisz się też z niczego tłumaczyć. Jeśli chcesz, możesz powiedzieć, że poroniłaś.

Dlaczego konieczna jest dekryminalizacja aborcji?

Kryminalizacja prowadzi do stygmatyzacji, wywołuje lęk i ogranicza dostęp do aborcji. Jest formą przemocy ze względu na płeć. FEDERA od lat apeluje o dekryminalizację jako niezbędny krok do zwiększenia bezpieczeństwa kobiet w Polsce.

Kryminalizacja aborcji uderza szczególnie w osoby, które potrzebują wsparcia – także finansowego – w dostępie do tabletek lub zabiegu. Jeśli nie mają możliwości kontaktu z organizacjami pomocowymi, nie chcąc narażać na ryzyko bliskich, nierzadko ryzykują zdrowiem i życiem.

W systemie ochrony zdrowia kryminalizacja aborcji powoduje tzw. „efekt mrożący”. Prowadzi do odmawiania przez personel medyczny wykonywania legalnych zabiegów przerywania ciąży albo do podejmowania działań zmierzających do ich niewykonania, np. poprzez sztuczne przedłużanie procedur diagnostycznych lub administracyjnych. Jeśli szpital lub personel medyczny odmówi aborcji w Twojej sprawie, zażądaj odnotowania jej wraz z uzasadnieniem na piśmie i skontaktuj się z FEDERĄ.

FEDERA – zawsze po Twojej stronie

Wszystkie niezbędne informacje na temat aborcji i opcji dostępnych w zależności od indywidualnej sytuacji znajdują się tutaj: https://federa.org.pl/aborcja-poradnik/.

Skontaktuj się z nami: