>

>

STANOWISKO FEDERY NA 53. SESJI RADY PRAW CZŁOWIEKA NA TEMAT PRAW REPRODUKCYJNYCH I SEKSUALNYCH MIGRANTEK

Artykuły

STANOWISKO FEDERY NA 53. SESJI RADY PRAW CZŁOWIEKA NA TEMAT PRAW REPRODUKCYJNYCH I SEKSUALNYCH MIGRANTEK

Opublikowano 27-06-2023

W 2022 r. Specjalny Sprawozdawca ONZ ds. praw człowieka i migracji odbył wizytę w Polsce. Z wizyty powstał raport, który był omawiany na sesji Rady Praw Człowieka 26 czerwca 2023 r.

W swoim stanowisku na temat raportu FEDERA odniosła się do fragmentu dotyczącego konsekwencji restrykcyjnego prawa aborcyjnego dla uchodźczyń oraz rekomendacji do rządu polskiego w tym zakresie. FEDERA zamieściła swój apel o zapewnienie kobietom, w tym w znajdujących się detencji, podstawowej opieki zdrowotnej w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego.

W raporcie Specjalnego Sprawozdawcy zwróciłyśmy uwagę na dyskryminację w traktowaniu uchodźczyń z Ukrainy w porównaniu z migrantkami z granicy pomiędzy Polską a Białorusią. Te drugie doświadczają często push-backu bez uzyskania dostępu do podstawowej opieki zdrowotnej lub są pozbawiane wolności w zamkniętych ośrodkach detencyjnych. Dotyczy to kobiet w ciąży, dzieci i osób z zaburzeniami psychicznymi. Taka praktyka jest nielegalna i stanowi ryzyko dla ich życia i zdrowia, co jest sprzeczne z międzynarodowymi standardami praw człowieka.

Human Rights Council

53rd session

June 2023

Thank you, President.

I make this statement on behalf of the Federation for Women and Family Planning from Poland.

We welcome the report of the SR on the human rights of migrants following his visit to Poland and Belarus and the considerations given to their lack of access to health services.

The report shows clearly the discrimination Polish authorities make in treatment of the refugees from Ukraine and the migrants at the border between Poland and Belarus. This second group of most vulnerable migrants is often pushed back without access to essential health care or they get deprived of liberty in closed detention facilities. This includes pregnant women, children and persons with mental health conditions. Such practice is illegal and places their life and health at risk in contravention of international human rights standards.

FEDERATION welcomes the attention given by the SR to the consequences of the restrictive abortion law and the recommendation to address the obstacles faced by refugee women to legal abortion. We add to this our call on the Polish authorities to provide women including in detention with essential sexual and reproductive healthcare. These obligations derive from the rights to life, to freedom from torture and other ill-treatment, to privacy and to the highest attainable standard of health.

I thank you.

 class=
Koordynatorka rzecznictwa międzynarodowego FEDERY wygłasza stanowisko.

powiązane treści

None found

Opublikowano w:

Podobne artykuły

CO POLKI I POLACY MYŚLĄ O PRAWIE DO ABORCJI? Z OKAZJI DNIA BEZPIECZNEJ ABORCJI PUBLIKUJEMY WYNIKI SONDAŻU

Opublikowano 28-09-2023

Z okazji Światowego Dnia Bezpiecznej Aborcji, obchodzonego corocznie 28 września,...

POLSKA A POWSZECHNY PRZEGLĄD OKRESOWY ONZ

Opublikowano 06-04-2020

„Czy wiecie, że…?” to nasza mini-kampania o zobowiązaniach międzynarodowych Polski...

KOLEJNE ZWYCIĘSTWO FEDERY W STRASBURGU!

Opublikowano 13-11-2025

13. listopada 2025 r., Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł w...

Za przerwanie własnej ciąży nie grozi odpowiedzialność karna

Art. 4a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny przewiduje dwie sytuacje, w których przerwanie ciąży może zostać legalnie wykonane przez lekarza w ramach systemu ochrony zdrowia:

  1. gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby w ciąży;
  2. gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.


Ponadto, osoba w niechcianej ciąży może przerwać ją za pomocą tabletek lub w zagranicznej klinice, niezależnie od przyczyny.

W żadnym z tych przypadków osoba w ciąży nie podlega odpowiedzialności karnej za własną aborcję.

Zdarza się natomiast, że osoby po aborcji tabletkami dostają wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka. To często stresująca sytuacja, ale warto pamiętać, że nie oznacza ryzyka zarzutów czy więzienia. Postępowania toczą się np. przeciwko polskim sprzedawcom tabletek. W przypadku takiego wezwania, warto zapoznać się z artykułem: https://federa.org.pl/karalnosc-aborcji/.

Co zatem oznacza „kryminalizacja aborcji”?

Kryminalizacja aborcji w Polsce oznacza sankcje karne (na mocy art. 152 Kodeksu karnego) za wykonanie aborcji lub udzielenie pomocy w jej przeprowadzeniu poza przesłankami wskazanymi w przepisach. W szczególności, zgodnie z art. 152 § 2 kodeksu karnego, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Ryzyko odpowiedzialności karnej pojawia się w przypadku np.:

  • przekazania pieniędzy na zakup tabletek do aborcji,
  • zakupu/zamówienia tabletek do aborcji dla innej osoby,
  • przekazania/podania tabletek do aborcji innej osobie.


Osoby dzwoniące do FEDERY często – nie bez powodu – obawiają się, czy ich osoby bliskie są bezpieczne i czy nie grozi im postępowanie karne. Ze względu na obowiązujące przepisy najbezpieczniej jest, gdy wszystkie formalności dotyczące zamawiania leków (wypełnienie formularza, wymiana e-maili czy dokonanie płatności) wykonuje samodzielnie osoba w  ciąży, bez pośredników. W  przypadku współdzielenia konta bankowego z inną osobą (np. osobą partnerską), warto w tytule przelewu podkreślić, kto dokonuje płatności.

Warto pamiętać też, że odpowiedzialność karna nie grozi w przypadku:

  • udzielenia informacji o tym, jak przerwać ciążę, jak przygotować się do aborcji, jak przebiega aborcja, skąd wziąć tabletki aborcyjne,
  • odesłania do organizacji pomocowych,
  • wsparcia psychicznego i towarzyszenia podczas aborcji,
  • przeprowadzenia badania lekarskiego i udzielenia usług medycznych po aborcji. Informacja o aborcji nie stanowi dla personelu medycznego podstawy do zawiadomienia policji czy prokuratury. Niemniej, nie musisz mówić lekarzowi/-rce, że przerwałaś ciążę, nie musisz się też z niczego tłumaczyć. Jeśli chcesz, możesz powiedzieć, że poroniłaś.

Dlaczego konieczna jest dekryminalizacja aborcji?

Kryminalizacja prowadzi do stygmatyzacji, wywołuje lęk i ogranicza dostęp do aborcji. Jest formą przemocy ze względu na płeć. FEDERA od lat apeluje o dekryminalizację jako niezbędny krok do zwiększenia bezpieczeństwa kobiet w Polsce.

Kryminalizacja aborcji uderza szczególnie w osoby, które potrzebują wsparcia – także finansowego – w dostępie do tabletek lub zabiegu. Jeśli nie mają możliwości kontaktu z organizacjami pomocowymi, nie chcąc narażać na ryzyko bliskich, nierzadko ryzykują zdrowiem i życiem.

W systemie ochrony zdrowia kryminalizacja aborcji powoduje tzw. „efekt mrożący”. Prowadzi do odmawiania przez personel medyczny wykonywania legalnych zabiegów przerywania ciąży albo do podejmowania działań zmierzających do ich niewykonania, np. poprzez sztuczne przedłużanie procedur diagnostycznych lub administracyjnych. Jeśli szpital lub personel medyczny odmówi aborcji w Twojej sprawie, zażądaj odnotowania jej wraz z uzasadnieniem na piśmie i skontaktuj się z FEDERĄ.

FEDERA – zawsze po Twojej stronie

Wszystkie niezbędne informacje na temat aborcji i opcji dostępnych w zależności od indywidualnej sytuacji znajdują się tutaj: https://federa.org.pl/aborcja-poradnik/.

Skontaktuj się z nami: