>

>

STANOWISKA NA 43. SESJĘ RADY PRAW CZŁOWIEKA ONZ

Artykuły

STANOWISKA NA 43. SESJĘ RADY PRAW CZŁOWIEKA ONZ

Opublikowano 16-03-2020

Przedstawiamy stanowiska zgłoszone przez Federację na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny na 43. sesję Rady Praw Człowieka w Genewie. Odnosimy się do raportów: Specjalnych Sprawozdawczyń ds. osób z niepełnosprawnościami oraz w dziedzinie praw kulturalnych. Drugi z tych raportów powstał po wizycie w Polsce opisała naruszenia i konkretne rekomendacje pod adresem rządu. W trzecim stanowisku z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet żądamy, aby Polska zapewniła dostęp do wysokiej jakości świadczeń z zakresu zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego w ramach publicznego systemu opieki zdrowotnej, w tym nowoczesnej antykoncepcji, aborcji i świadczeń zdrowotnych
niezbędnych po zabiegu przerwania ciąży. W tym celu, żądamy zniesienia barier prawnych i społecznych w dostępie do bezpiecznej aborcji, a zatem, przede wszystkim zniesienia kryminalizacji aborcji i zobowiązania się do zapewnienia w pełni  dostępnej bezpiecznej aborcji.

A jak prezentują się poczynania polskich władz w Genewie?

Polska, która od tego roku wchodzi w skład Rady, intensywnie zajmuje się naruszeniami ​prawa do ​wolności religii i wyznania. To wręcz priorytet działalności Polski w Radzie, jak zapowiedział szef MSZ Jacek ​Czaputowicz, kładąc przy tym akcent na prześladowania ze względu na religię. Nie miejcie złudzeń: chodzi głównie o chrześcijaństwo, bo też Ordo Iuris – zaangażowane w procesy ONZ-towskie – tworzy raporty o dyskryminacji chrześcijan.
Polska miała współorganizować z ultrakonserwatywnymi NGO-sami i krajami panel na temat bioetyki (czytaj: zakazu aborcji), ale z powodu koronawirusa wszystkie wydarzenia towarzyszące zostały odwołane.

Szczegóły dot. przebiegu sesji, rezolucji, paneli dot. zdrowia i praw seksualnych i reprodukcyjnych można znaleźć na stronie naszego partnera Sexual Rights Initiative.

Stanowisko dot. sytuacji w Polsce z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet

Thank you, Madam President.

I deliver this statement on behalf of the Federation for Women and Family Planning.

The Vienna Declaration and Programme of Action urged the full and equal enjoyment by women of all human rights as a matter of priority. The protection and fulfilment of the human rights of women and girls, which include the full realization of sexual and reproductive health and rights, is at the heart of gender equality, without which it cannot be achieved.

Unfortunately, despite Poland’s international human rights obligations and commitments, and as recently noted by the Committee against Torture, the Special Rapporteur on Cultural Rights and the Working Group on Discrimination against Women and Girls, Polish women can barely access legal abortion services and contraception, and Polish children and youth cannot benefit from access to age-appropriate comprehensive sexuality education. When human rights activists say “backlash”, Poland comes to mind. We are very disappointed that these international human rights standards are not upheld in Poland in the fields of women’s rights and gender equality.

Therefore we demand Poland to ensure access to available, accessible and quality sexual and reproductive health services as part of universal health coverage and public health systems, including modern contraceptive options, comprehensive abortion and post-abortion care and remove all legal and social barriers to safe abortion, including its criminalization and commit to providing safe abortion services on request.

International human rights mechanisms have a crucial role to play in reflecting the demands coming from women’s rights movements. Hence we demand UN institutions to continue holding Poland accountable for its obligations to take concrete actions so that standards of protection of women’s rights are upheld. We don’t want tulips on International Women’s Day as long as our rights are not protected.

Stanowisko do raportu Specjalnej Sprawozdawczyni ds. osób z niepełnosprawnościami

Thank you Madame President, the Federation makes this statement on behalf of the Sexual Rights Initiative.

We welcome the Special Rapporteur’s naming of ableism and the articulation of how tightly it is embroidered into current medical, legal, psychological and philosophical perspectives. Ableist, sexist and heteronormative frameworks are entrenched in political, economic, social, religious and technology institutions around the world and prevent women from exercising autonomy, choice and control over their bodies and their lives. We highlight the reaffirmation to center the rights of all women, including women with disabilities, to decide whether or not they want to continue a pregnancy and access contraception with evidence based information during prenatal screening and diagnostic processes.

Yet, the report’s naming of “selective abortion” and “the cumulative effect of individual decisions” related to abortion shifts the scrutiny from State obligations to women and their right to bodily autonomy. It is important to distinguish between systemic discrimination faced by women who seek abortion and individual decisions which are often the result of discrimination. Restrictive laws, policies and practice limit access to SRHR services and constitute human rights violations. In particular, criminal laws and other restrictions on abortion violate international human rights law and are not the way to eliminate disability stigma or support women with disabilities.

We look forward to the continuing work of the Special Rapporteur, and to observing the cooperation of all states in this Council in addressing the impact of patriarchal ableism on the rights of women and girls with disabilities.

Stanowisko do raportu Specjalnej Sprawozdawczyni w dziedzinie praw kulturalnych

Thank you, Madam President. I make this statement on behalf of the Federation for Women and Family Planning and Action Canada.

We welcome the visit of the Special Rapporteur on cultural rights to Poland in 2018, her comprehensive report on the visit and the recommendations that followed.

We share the concern about culture remaining a key area in which the ruling party attempts to impose its vision of Poland, rather than a sector in which a variety of voices are equally represented. Indeed, some aspects of cultural life in Poland seem to be ideologically circumscribed, especially where women and LGBT people are involved. Poland is a diverse country and should be freed from the attempts at the official cultural engineering.

We welcome the contribution of the report against the fundamentalist and extremist mainstreaming of discriminatory and exclusionary views that impact deleteriously on all spheres of life, including cultural life.

We couldn’t agree more with the Special Rapporteur’s statement that sexual and reproductive health and rights are critical human rights and include State obligations to ensure universal access to comprehensive sexuality education and human rights education. However, we are disappointed by the lack of firm stand that a liberalisation of the law on access of abortion is an indispensable condition for women’s equal participation in cultural life.

We call on the Government of Poland to recognise and combat extremist and fundamentalist ideologies that promote violations of cultural rights. We also call the Government to take concrete steps towards fulfilment of the recommendations of the Rapporteur to ensure that all sectors of vibrant society are included in the cultural life of the country, including women, minorities, persons with disabilities and LGBT persons, without discrimination.

Opublikowano w:

Podobne artykuły

ZAPRASZAMY NA WARSZTATY ASERTYWNOŚCI I SAMOOBRONY WENDO (11-12 LIPCA 2026)

Opublikowano 30-06-2026

Zapraszamy na bezpłatne, 12-godzinne warsztaty asertywności i samoobrony dla kobiet...

GRAFIK TELEFONU ZAUFANIA NA BIEŻĄCY MIESIĄC

Opublikowano 02-06-2026

Dyżury Telefonu Zaufania Fundacji FEDERA odbywają się od poniedziałku do...

RAPORT Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI W ROKU 2025

Opublikowano 30-03-2026

Ostatnich dwanaście miesięcy to czas zawirowań na całym świecie. Jesteśmy...

Za przerwanie własnej ciąży nie grozi odpowiedzialność karna

Art. 4a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny przewiduje dwie sytuacje, w których przerwanie ciąży może zostać legalnie wykonane przez lekarza w ramach systemu ochrony zdrowia:

  1. gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby w ciąży;
  2. gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.


Ponadto, osoba w niechcianej ciąży może przerwać ją za pomocą tabletek lub w zagranicznej klinice, niezależnie od przyczyny.

W żadnym z tych przypadków osoba w ciąży nie podlega odpowiedzialności karnej za własną aborcję.

Zdarza się natomiast, że osoby po aborcji tabletkami dostają wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka. To często stresująca sytuacja, ale warto pamiętać, że nie oznacza ryzyka zarzutów czy więzienia. Postępowania toczą się np. przeciwko polskim sprzedawcom tabletek. W przypadku takiego wezwania, warto zapoznać się z artykułem: https://federa.org.pl/karalnosc-aborcji/.

Co zatem oznacza „kryminalizacja aborcji”?

Kryminalizacja aborcji w Polsce oznacza sankcje karne (na mocy art. 152 Kodeksu karnego) za wykonanie aborcji lub udzielenie pomocy w jej przeprowadzeniu poza przesłankami wskazanymi w przepisach. W szczególności, zgodnie z art. 152 § 2 kodeksu karnego, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Ryzyko odpowiedzialności karnej pojawia się w przypadku np.:

  • przekazania pieniędzy na zakup tabletek do aborcji,
  • zakupu/zamówienia tabletek do aborcji dla innej osoby,
  • przekazania/podania tabletek do aborcji innej osobie.


Osoby dzwoniące do FEDERY często – nie bez powodu – obawiają się, czy ich osoby bliskie są bezpieczne i czy nie grozi im postępowanie karne. Ze względu na obowiązujące przepisy najbezpieczniej jest, gdy wszystkie formalności dotyczące zamawiania leków (wypełnienie formularza, wymiana e-maili czy dokonanie płatności) wykonuje samodzielnie osoba w  ciąży, bez pośredników. W  przypadku współdzielenia konta bankowego z inną osobą (np. osobą partnerską), warto w tytule przelewu podkreślić, kto dokonuje płatności.

Warto pamiętać też, że odpowiedzialność karna nie grozi w przypadku:

  • udzielenia informacji o tym, jak przerwać ciążę, jak przygotować się do aborcji, jak przebiega aborcja, skąd wziąć tabletki aborcyjne,
  • odesłania do organizacji pomocowych,
  • wsparcia psychicznego i towarzyszenia podczas aborcji,
  • przeprowadzenia badania lekarskiego i udzielenia usług medycznych po aborcji. Informacja o aborcji nie stanowi dla personelu medycznego podstawy do zawiadomienia policji czy prokuratury. Niemniej, nie musisz mówić lekarzowi/-rce, że przerwałaś ciążę, nie musisz się też z niczego tłumaczyć. Jeśli chcesz, możesz powiedzieć, że poroniłaś.

Dlaczego konieczna jest dekryminalizacja aborcji?

Kryminalizacja prowadzi do stygmatyzacji, wywołuje lęk i ogranicza dostęp do aborcji. Jest formą przemocy ze względu na płeć. FEDERA od lat apeluje o dekryminalizację jako niezbędny krok do zwiększenia bezpieczeństwa kobiet w Polsce.

Kryminalizacja aborcji uderza szczególnie w osoby, które potrzebują wsparcia – także finansowego – w dostępie do tabletek lub zabiegu. Jeśli nie mają możliwości kontaktu z organizacjami pomocowymi, nie chcąc narażać na ryzyko bliskich, nierzadko ryzykują zdrowiem i życiem.

W systemie ochrony zdrowia kryminalizacja aborcji powoduje tzw. „efekt mrożący”. Prowadzi do odmawiania przez personel medyczny wykonywania legalnych zabiegów przerywania ciąży albo do podejmowania działań zmierzających do ich niewykonania, np. poprzez sztuczne przedłużanie procedur diagnostycznych lub administracyjnych. Jeśli szpital lub personel medyczny odmówi aborcji w Twojej sprawie, zażądaj odnotowania jej wraz z uzasadnieniem na piśmie i skontaktuj się z FEDERĄ.

FEDERA – zawsze po Twojej stronie

Wszystkie niezbędne informacje na temat aborcji i opcji dostępnych w zależności od indywidualnej sytuacji znajdują się tutaj: https://federa.org.pl/aborcja-poradnik/.

Skontaktuj się z nami: