>

>

KLAUZULA SUMIENIA – STANOWISKO PRAWNE I WZORY SKARG NA NADUŻYCIA

Artykuły

KLAUZULA SUMIENIA – STANOWISKO PRAWNE I WZORY SKARG NA NADUŻYCIA

Opublikowano 18-08-2017

Istotną barierą w dostępie do opieki zdrowotnej jest klauzula sumienia. Kiedy można ją stosować? Co jest nadużyciem? Jakie obowiązki łączą się z klauzulą sumienia?

Klauzula sumienia – interpretacja prawna

W odpowiedzi na liczne zapytania dotyczące klauzuli sumienia Zespół Prawny Federacji przygotował stanowisko.

Podkreśla w nim, że instytucja klauzuli sumienia, uregulowana w art. 39 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, nie obejmuje swoim zakresem udzielania informacji:

  • wypisywania recept lekarskich (np. na środki antykoncepcyjne, w tym antykoncepcji awaryjnej),
  • wystawiania skierowań na badania (np. prenatalne),
  • wydawania pacjentkom orzeczeń w sprawie istnienia wskazań medycznych uprawniających do legalnego przerwania ciąży.

Oznacza to, że lekarz nie może odmówić wyżej wymienionych świadczeń z powołaniem się na sprzeciw sumienia.

Jeśli odmowa motywowana hasłem „klauzula sumienia” dotyczy:

  • wypisania recept lekarskich na środki antykoncepcyjne, w tym antykoncepcji awaryjnej,
  • wystawienia skierowania na badania prenatalne,
  • wydania orzeczenia o wskazaniu do wykonania aborcji,

ZALECAMY BEZZWŁOCZNE ZŁOŻENIE SKARGI!

Skargi na naruszenia prawa do świadczenia zdrowotnego mogą być złożone do jednej lub wszystkich wymienionych niżej instytucji. 

Wzory skarg na nadużycia klauzuli sumienia

Skargi, w przypadku, gdy wizyta odbyła się w placówce refundowanej przez NFZ należy złożyć:

W przypadku, gdy wizyta odbyła się w placówce prywatnej należy złożyć u:

Więcej informacji: zespol_prawny@federa.org.pl.

Podobne artykuły

None found

Opublikowano w:

Podobne artykuły

WZORY ZAWIADOMIEŃ I SKARG NA DRASTYCZNE TREŚCI ANTYABORCYJNE W PRZESTRZENI PUBLICZNEJ

Opublikowano 28-08-2017

Zespół Prawny Fundacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny apeluje...

STANOWISKO FEDERACJI W SPRAWIE NATALII PRZYBYSZ

Opublikowano 07-11-2016

W nawiązaniu do informacji prasowych dotyczących złożenia przez Katolicki Klub...

INTERPELACJA WS. NADUŻYWANIA KLAUZULI SUMIENIA – ODPOWIEDŹ I OMÓWIENIE

Opublikowano 27-03-2020

Rozpoczynamy cykl prezentujący interpelacje poselskie złożone w lutym tego roku...

STANOWISKO FEDERACJI WS. PLANÓW OGRANICZENIA DOSTĘPU DO ELLAONE

Opublikowano 17-02-2017

W związku z działaniami Rady Ministrów, zmierzającymi do ograniczenia dostępu...

Za przerwanie własnej ciąży nie grozi odpowiedzialność karna

Art. 4a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny przewiduje dwie sytuacje, w których przerwanie ciąży może zostać legalnie wykonane przez lekarza w ramach systemu ochrony zdrowia:

  1. gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby w ciąży;
  2. gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.


Ponadto, osoba w niechcianej ciąży może przerwać ją za pomocą tabletek lub w zagranicznej klinice, niezależnie od przyczyny.

W żadnym z tych przypadków osoba w ciąży nie podlega odpowiedzialności karnej za własną aborcję.

Zdarza się natomiast, że osoby po aborcji tabletkami dostają wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka. To często stresująca sytuacja, ale warto pamiętać, że nie oznacza ryzyka zarzutów czy więzienia. Postępowania toczą się np. przeciwko polskim sprzedawcom tabletek. W przypadku takiego wezwania, warto zapoznać się z artykułem: https://federa.org.pl/karalnosc-aborcji/.

Co zatem oznacza „kryminalizacja aborcji”?

Kryminalizacja aborcji w Polsce oznacza sankcje karne (na mocy art. 152 Kodeksu karnego) za wykonanie aborcji lub udzielenie pomocy w jej przeprowadzeniu poza przesłankami wskazanymi w przepisach. W szczególności, zgodnie z art. 152 § 2 kodeksu karnego, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Ryzyko odpowiedzialności karnej pojawia się w przypadku np.:

  • przekazania pieniędzy na zakup tabletek do aborcji,
  • zakupu/zamówienia tabletek do aborcji dla innej osoby,
  • przekazania/podania tabletek do aborcji innej osobie.


Osoby dzwoniące do FEDERY często – nie bez powodu – obawiają się, czy ich osoby bliskie są bezpieczne i czy nie grozi im postępowanie karne. Ze względu na obowiązujące przepisy najbezpieczniej jest, gdy wszystkie formalności dotyczące zamawiania leków (wypełnienie formularza, wymiana e-maili czy dokonanie płatności) wykonuje samodzielnie osoba w  ciąży, bez pośredników. W  przypadku współdzielenia konta bankowego z inną osobą (np. osobą partnerską), warto w tytule przelewu podkreślić, kto dokonuje płatności.

Warto pamiętać też, że odpowiedzialność karna nie grozi w przypadku:

  • udzielenia informacji o tym, jak przerwać ciążę, jak przygotować się do aborcji, jak przebiega aborcja, skąd wziąć tabletki aborcyjne,
  • odesłania do organizacji pomocowych,
  • wsparcia psychicznego i towarzyszenia podczas aborcji,
  • przeprowadzenia badania lekarskiego i udzielenia usług medycznych po aborcji. Informacja o aborcji nie stanowi dla personelu medycznego podstawy do zawiadomienia policji czy prokuratury. Niemniej, nie musisz mówić lekarzowi/-rce, że przerwałaś ciążę, nie musisz się też z niczego tłumaczyć. Jeśli chcesz, możesz powiedzieć, że poroniłaś.

Dlaczego konieczna jest dekryminalizacja aborcji?

Kryminalizacja prowadzi do stygmatyzacji, wywołuje lęk i ogranicza dostęp do aborcji. Jest formą przemocy ze względu na płeć. FEDERA od lat apeluje o dekryminalizację jako niezbędny krok do zwiększenia bezpieczeństwa kobiet w Polsce.

Kryminalizacja aborcji uderza szczególnie w osoby, które potrzebują wsparcia – także finansowego – w dostępie do tabletek lub zabiegu. Jeśli nie mają możliwości kontaktu z organizacjami pomocowymi, nie chcąc narażać na ryzyko bliskich, nierzadko ryzykują zdrowiem i życiem.

W systemie ochrony zdrowia kryminalizacja aborcji powoduje tzw. „efekt mrożący”. Prowadzi do odmawiania przez personel medyczny wykonywania legalnych zabiegów przerywania ciąży albo do podejmowania działań zmierzających do ich niewykonania, np. poprzez sztuczne przedłużanie procedur diagnostycznych lub administracyjnych. Jeśli szpital lub personel medyczny odmówi aborcji w Twojej sprawie, zażądaj odnotowania jej wraz z uzasadnieniem na piśmie i skontaktuj się z FEDERĄ.

FEDERA – zawsze po Twojej stronie

Wszystkie niezbędne informacje na temat aborcji i opcji dostępnych w zależności od indywidualnej sytuacji znajdują się tutaj: https://federa.org.pl/aborcja-poradnik/.

Skontaktuj się z nami: