>

>

RAPORT FEDERACJI DO KOMITETU MINISTRÓW RADY EUROPY DOT. WYKONYWANIA WYROKU ETPCZ

Artykuły

RAPORT FEDERACJI DO KOMITETU MINISTRÓW RADY EUROPY DOT. WYKONYWANIA WYROKU ETPCZ

Opublikowano 11-02-2020

Komisarka Praw Człowieka Rady Europy skierowała 11 lutego 2020 roku do Komitetu Ministrów Rady Europy szereg rekomendacji dot. niewykonania przez Polskę wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) w trzech sprawach dot. przerywania ciąży i diagnostyki prenatalnej – Tysiąc przeciwko Polsce, R.R. przeciwko Polsce, P. i S. przeciwko Polsce. Rekomendacje te odzwierciedlają postulaty Federacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny, które regularnie od czasu wydania przez ETPCz przełomowych wyroków opisuje skutki systemowych zaniedbań.

Diagnoza i rekomendacje Komisarki Praw Człowieka Rady Europy są zbieżne ze stanowiskiem Federacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny i obejmują następujące postulaty:

  1. Polskie władze powinny pilnie przyjąć i skutecznie wdrożyć przepisy zapewniające dostępność aborcji, w szczególności poprzez:
  • wprowadzenie jasnej, skutecznej i jednolitej procedury dla pacjentek określającej dostęp do legalnej aborcji, w tym niezwłoczne skierowanie do alternatywnego świadczeniodawcy w przypadku odmowy motywowanej klauzulą sumienia,
  • praktyczne informacje dla pacjentek uprawnionych do terminacji ciąży co do wymogów prawnych, w szczególności w przypadku ciąży powstałej w wyniku czynu zabronionego,
  • uproszczenie i przyspieszenie procedury sprzeciwu do Rzecznika Praw Pacjenta,
  • zwalczanie – poprzez akcje podnoszenia świadomości – stygmatyzacji i stereotypów płciowych związanych z aborcją, które mogą utrudniać dostęp do opieki okołoaborcyjnej,
  • monitorowanie i upublicznianie liczby, dostępności i lokalizacji szpitali wykonujących terminację ciąży, jak też świadczeniodawców odmawiających z powodu klauzuli sumienia,
  • monitorowanie, zbieranie i upublicznianie danych o stosowaniu klauzuli sumienia w celu odmowy legalnej aborcji,
  • oszacowanie liczby pozaustawowych aborcji i migracji aborcyjnych.

      2. Komisarka przypomina polskim władzom o swojej wcześniejszej rekomendacji dot. legalizacji aborcji w celu zapewnienia ochrony zdrowia i życia kobiet, jak też wolności od nieludzkiego traktowania.

Powiązane treści

None found

Opublikowano w:

Podobne artykuły

WYTYCZNE ABORCYJNE DLA LEKARZY

Opublikowano 20-03-2024

Od 1991 roku zajmujemy się egzekwowaniem praw kobiet, również w...

KOLEJNE ZWYCIĘSTWO FEDERY W STRASBURGU!

Opublikowano 13-11-2025

13. listopada 2025 r., Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł w...

KOMENTARZ ZESPOŁU PRAWNEGO FEDERACJI DO WYPOWIEDZI ORDO IURIS NT. WYROKU SĄDU NAJWYŻSZEGO Z 23.02.2017 R.

Opublikowano 25-05-2017

Ordo Iuris przyzwyczaiło nas do posługiwania się w debacie publicznej...

KOMUNIKAT FUNDACJI FEDERA PO WYROKU EUROPEJSKIEGO TRYBUNAŁU PRAW CZŁOWIEKA

Opublikowano 14-12-2023

Europejski Trybunał Praw Człowieka ogłosił dziś, że (pseudo)wyrok Trybunału Konstytucyjnego...

Za przerwanie własnej ciąży nie grozi odpowiedzialność karna

Art. 4a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny przewiduje dwie sytuacje, w których przerwanie ciąży może zostać legalnie wykonane przez lekarza w ramach systemu ochrony zdrowia:

  1. gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby w ciąży;
  2. gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.


Ponadto, osoba w niechcianej ciąży może przerwać ją za pomocą tabletek lub w zagranicznej klinice, niezależnie od przyczyny.

W żadnym z tych przypadków osoba w ciąży nie podlega odpowiedzialności karnej za własną aborcję.

Zdarza się natomiast, że osoby po aborcji tabletkami dostają wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka. To często stresująca sytuacja, ale warto pamiętać, że nie oznacza ryzyka zarzutów czy więzienia. Postępowania toczą się np. przeciwko polskim sprzedawcom tabletek. W przypadku takiego wezwania, warto zapoznać się z artykułem: https://federa.org.pl/karalnosc-aborcji/.

Co zatem oznacza „kryminalizacja aborcji”?

Kryminalizacja aborcji w Polsce oznacza sankcje karne (na mocy art. 152 Kodeksu karnego) za wykonanie aborcji lub udzielenie pomocy w jej przeprowadzeniu poza przesłankami wskazanymi w przepisach. W szczególności, zgodnie z art. 152 § 2 kodeksu karnego, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Ryzyko odpowiedzialności karnej pojawia się w przypadku np.:

  • przekazania pieniędzy na zakup tabletek do aborcji,
  • zakupu/zamówienia tabletek do aborcji dla innej osoby,
  • przekazania/podania tabletek do aborcji innej osobie.


Osoby dzwoniące do FEDERY często – nie bez powodu – obawiają się, czy ich osoby bliskie są bezpieczne i czy nie grozi im postępowanie karne. Ze względu na obowiązujące przepisy najbezpieczniej jest, gdy wszystkie formalności dotyczące zamawiania leków (wypełnienie formularza, wymiana e-maili czy dokonanie płatności) wykonuje samodzielnie osoba w  ciąży, bez pośredników. W  przypadku współdzielenia konta bankowego z inną osobą (np. osobą partnerską), warto w tytule przelewu podkreślić, kto dokonuje płatności.

Warto pamiętać też, że odpowiedzialność karna nie grozi w przypadku:

  • udzielenia informacji o tym, jak przerwać ciążę, jak przygotować się do aborcji, jak przebiega aborcja, skąd wziąć tabletki aborcyjne,
  • odesłania do organizacji pomocowych,
  • wsparcia psychicznego i towarzyszenia podczas aborcji,
  • przeprowadzenia badania lekarskiego i udzielenia usług medycznych po aborcji. Informacja o aborcji nie stanowi dla personelu medycznego podstawy do zawiadomienia policji czy prokuratury. Niemniej, nie musisz mówić lekarzowi/-rce, że przerwałaś ciążę, nie musisz się też z niczego tłumaczyć. Jeśli chcesz, możesz powiedzieć, że poroniłaś.

Dlaczego konieczna jest dekryminalizacja aborcji?

Kryminalizacja prowadzi do stygmatyzacji, wywołuje lęk i ogranicza dostęp do aborcji. Jest formą przemocy ze względu na płeć. FEDERA od lat apeluje o dekryminalizację jako niezbędny krok do zwiększenia bezpieczeństwa kobiet w Polsce.

Kryminalizacja aborcji uderza szczególnie w osoby, które potrzebują wsparcia – także finansowego – w dostępie do tabletek lub zabiegu. Jeśli nie mają możliwości kontaktu z organizacjami pomocowymi, nie chcąc narażać na ryzyko bliskich, nierzadko ryzykują zdrowiem i życiem.

W systemie ochrony zdrowia kryminalizacja aborcji powoduje tzw. „efekt mrożący”. Prowadzi do odmawiania przez personel medyczny wykonywania legalnych zabiegów przerywania ciąży albo do podejmowania działań zmierzających do ich niewykonania, np. poprzez sztuczne przedłużanie procedur diagnostycznych lub administracyjnych. Jeśli szpital lub personel medyczny odmówi aborcji w Twojej sprawie, zażądaj odnotowania jej wraz z uzasadnieniem na piśmie i skontaktuj się z FEDERĄ.

FEDERA – zawsze po Twojej stronie

Wszystkie niezbędne informacje na temat aborcji i opcji dostępnych w zależności od indywidualnej sytuacji znajdują się tutaj: https://federa.org.pl/aborcja-poradnik/.

Skontaktuj się z nami: