2024 rok zapisze się w historii FEDERY jako czas intensywnej walki, wielkich rozczarowań, ale także przełomowych zwycięstw. Powyborcza nadzieja na zmianę zderzyła się z wyrachowaniem politycznej rzeczywistości, jednak nie poddałyśmy się. FEDERA, jak zawsze, była w centrum wydarzeń – obserwując sytuację, wspierając kobiety z całego kraju i współtworząc zmiany na lepsze.
Jednym z naszych największych osiągnięć było otwarcie w centrum Warszawy Centrum Zdrowia FEDERA. To miejsce zapewnia wszechstronną opiekę zdrowotną w zakresie zdrowia seksualnego, reprodukcyjnego i psychicznego, stawiając na bezpieczeństwo, poszanowanie praw pacjentek i brak klauzuli sumienia. Centrum stanowi połączenie wieloletniego doświadczenia Fundacji z zaangażowaniem ekspertów w walce o prawa kobiet.
Choć miniony rok nie przyniósł wyczekiwanego końca zakazu aborcji, nasza praca zaowocowała przełomem. Po raz pierwszy w historii Ministerstwo Zdrowia wydało oficjalne rekomendacje dotyczące przerywania ciąży w szpitalach w Polsce. W większości pokrywają się one z wytycznymi, które przygotowałyśmy na podstawie naszych codziennych doświadczeń jako FEDERA. Wstępne dane wskazują, że nasza strategia działa – w 2024 roku wykonano najwięcej aborcji od czasu wprowadzenia zakazu przez Trybunał Konstytucyjny cztery lata temu.
To jednak nie wszystko. W ubiegłym roku ogłoszono, że szpitale odmawiające wykonania legalnej aborcji będą karane za niedotrzymanie kontraktów z Narodowym Funduszem Zdrowia. Zespół prawny FEDERY od lat zgłaszał kolejne przypadki bezprawnych odmów do Biura Rzecznika Praw Pacjenta. Dziś z dumą możemy powiedzieć, że wszystkie kary nałożone na szpitale w 2024 roku dotyczyły spraw, w które zaangażowana była FEDERA.
Po latach starań Ministerstwo Zdrowia zdecydowało się również poszerzyć program badań prenatalnych. Od dawna zabiegałyśmy o tę zmianę, bo w FEDERZE wiemy, jak istotny jest powszechny dostęp do diagnostyki prenatalnej. Poszerzenie programu to kamień milowy w walce o zdrowe, bezpieczne i chciane macierzyństwo – prawo, które należy się każdej z nas, niezależnie od miejsca zamieszkania czy zasobności portfela.
Nie sposób pominąć również rewolucyjnej decyzji Komitetu ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet (CEDAW), który wprost potępił polskie prawo antyaborcyjne. Dochodzenie, wszczęte na wniosek FEDERY, zakończyło się uznaniem polskiej ustawy za naruszającą prawo do równego traktowania i dyskryminującą kobiety w dostępie do ochrony zdrowia. Decyzja CEDAW była również przedmiotem debaty w Parlamencie Europejskim, przyczyniając się do powrotu tematu wpisania aborcji do Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.
W nowy rok wchodzimy z nową energią, wzmocnione zwycięstwami i gotowe do dalszej walki. Idziemy po nowe prawo aborcyjne, szerszą refundację antykoncepcji, obowiązkową edukację seksualną i ginekologię bez przemocy. Droga nie będzie łatwa, ale wiemy, że wspólnie zbudujemy kraj, w którym kobiety będą szanowane i bezpieczne.
Zapraszamy do lektury raportu podsumowującego działalność FEDERY w minionych miesiącach.
