>

>

RAPORT Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI W ROKU 2025

Artykuły

RAPORT Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI W ROKU 2025

Opublikowano 30-03-2026

Ostatnich dwanaście miesięcy to czas zawirowań na całym świecie. Jesteśmy zmęczone i zmęczeni, mamy dosyć, a rzeczywistość wokół nas coraz częściej wydaje się pogrążać w ciemności. Fundamentaliści zyskują posłuch, prawa człowieka są kwestionowane, a świat skręca w coraz bardziej niepokojącym kierunku.

To wszystko prawda.

Ale w minionym roku w tej ciemności było też światło. Rok 2025 był dla FEDERY czasem bliskiej współpracy z osobami, które nie bały się robić tego, co słuszne – bez względu na konsekwencje.

To odwaga pani Anity, która rozpoczęła publiczną dyskusję o opiece aborcyjnej w drugim i trzecim trymestrze ciąży, roztrzaskując tabu i przecierając szlak dla kolejnych kobiet. To dr Jarosław Górnicki, który własnym kosztem bezkompromisowo stanął w obronie swoich pacjentek. To lek. Gizela Jagielska, pokazująca, czym w praktyce jest stawanie po stronie kobiet i wiedzy medycznej. To wreszcie pani Joanna z Krakowa, która kolejny rok wytrwale dochodzi swoich praw i konsekwentnie wytrąca władzy argumenty o „prawidłowym działaniu systemu”.

To prawda, że system nie sprzyja kobietom, a odważnych nadal jest zbyt mało. Właśnie dlatego wzięłyśmy sprawy w swoje ręce. We współpracy z ekspertkami i ekspertami z zakresu medycyny, prawa i nauk społecznych rozpoczęłyśmy ogólnopolski projekt szkoleniowy dla kadry medycznej. Krok po kroku, warsztat po warsztacie, budujemy kompetencje i podnosimy jakość opieki zdrowotnej w szpitalach w całym kraju – tak, aby prawa pacjentek nie były wyjątkiem, lecz standardem.

W 2025 roku FEDERA działała tam, gdzie zawodził system. Niezmiennie wspierałyśmy, chroniłyśmy, udzielałyśmy odpowiedzi i otaczałyśmy osoby potrzebujące opieką prawną, psychologiczną i medyczną. Przypominałyśmy opinii publicznej, że na zło nie można być obojętnym, a prawa człowieka nie są wyświechtanym frazesem, lecz codziennym doświadczeniem każdej i każdego z nas. Że niezależnie od kryzysów, napięć i politycznych zawirowań każda osoba ma prawo do decydowania o sobie, dostępu do ochrony zdrowia i postawienia się światu, który próbuje ją złamać.

Dziękujemy, że jesteście w tej walce z nami. Wspólnie jesteśmy światłem w mroku – i nie pozwolimy, by ten płomień zgasł.

Zapraszamy do lektury raportu podsumowującego działalność FEDERY w 2025 roku – zapisu odwagi, solidarności i pracy, która realnie zmienia rzeczywistość.

Opublikowano w:

Podobne artykuły

RAPORT Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI W ROKU 2024

Opublikowano 18-02-2025

2024 rok zapisze się w historii FEDERY jako czas intensywnej...

RAPORT Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI W ROKU 2023

Opublikowano 26-04-2024

W 2023 roku działo się wiele – od codziennej walki...

RAPORT Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI W ROKU 2022

Opublikowano 01-03-2023

Miniony rok już zawsze kojarzyć się będzie z początkiem największego...

RAPORT Z DZIAŁALNOŚCI FEDERACJI W ROKU 2021

Opublikowano 07-02-2022

Rok 2021 upłynął pod znakiem cierpienia kobiet. Orzeczenie „Trybunału Konstytucyjnego”...

Za przerwanie własnej ciąży nie grozi odpowiedzialność karna

Art. 4a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny przewiduje dwie sytuacje, w których przerwanie ciąży może zostać legalnie wykonane przez lekarza w ramach systemu ochrony zdrowia:

  1. gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby w ciąży;
  2. gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.


Ponadto, osoba w niechcianej ciąży może przerwać ją za pomocą tabletek lub w zagranicznej klinice, niezależnie od przyczyny.

W żadnym z tych przypadków osoba w ciąży nie podlega odpowiedzialności karnej za własną aborcję.

Zdarza się natomiast, że osoby po aborcji tabletkami dostają wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka. To często stresująca sytuacja, ale warto pamiętać, że nie oznacza ryzyka zarzutów czy więzienia. Postępowania toczą się np. przeciwko polskim sprzedawcom tabletek. W przypadku takiego wezwania, warto zapoznać się z artykułem: https://federa.org.pl/karalnosc-aborcji/.

Co zatem oznacza „kryminalizacja aborcji”?

Kryminalizacja aborcji w Polsce oznacza sankcje karne (na mocy art. 152 Kodeksu karnego) za wykonanie aborcji lub udzielenie pomocy w jej przeprowadzeniu poza przesłankami wskazanymi w przepisach. W szczególności, zgodnie z art. 152 § 2 kodeksu karnego, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Ryzyko odpowiedzialności karnej pojawia się w przypadku np.:

  • przekazania pieniędzy na zakup tabletek do aborcji,
  • zakupu/zamówienia tabletek do aborcji dla innej osoby,
  • przekazania/podania tabletek do aborcji innej osobie.


Osoby dzwoniące do FEDERY często – nie bez powodu – obawiają się, czy ich osoby bliskie są bezpieczne i czy nie grozi im postępowanie karne. Ze względu na obowiązujące przepisy najbezpieczniej jest, gdy wszystkie formalności dotyczące zamawiania leków (wypełnienie formularza, wymiana e-maili czy dokonanie płatności) wykonuje samodzielnie osoba w  ciąży, bez pośredników. W  przypadku współdzielenia konta bankowego z inną osobą (np. osobą partnerską), warto w tytule przelewu podkreślić, kto dokonuje płatności.

Warto pamiętać też, że odpowiedzialność karna nie grozi w przypadku:

  • udzielenia informacji o tym, jak przerwać ciążę, jak przygotować się do aborcji, jak przebiega aborcja, skąd wziąć tabletki aborcyjne,
  • odesłania do organizacji pomocowych,
  • wsparcia psychicznego i towarzyszenia podczas aborcji,
  • przeprowadzenia badania lekarskiego i udzielenia usług medycznych po aborcji. Informacja o aborcji nie stanowi dla personelu medycznego podstawy do zawiadomienia policji czy prokuratury. Niemniej, nie musisz mówić lekarzowi/-rce, że przerwałaś ciążę, nie musisz się też z niczego tłumaczyć. Jeśli chcesz, możesz powiedzieć, że poroniłaś.

Dlaczego konieczna jest dekryminalizacja aborcji?

Kryminalizacja prowadzi do stygmatyzacji, wywołuje lęk i ogranicza dostęp do aborcji. Jest formą przemocy ze względu na płeć. FEDERA od lat apeluje o dekryminalizację jako niezbędny krok do zwiększenia bezpieczeństwa kobiet w Polsce.

Kryminalizacja aborcji uderza szczególnie w osoby, które potrzebują wsparcia – także finansowego – w dostępie do tabletek lub zabiegu. Jeśli nie mają możliwości kontaktu z organizacjami pomocowymi, nie chcąc narażać na ryzyko bliskich, nierzadko ryzykują zdrowiem i życiem.

W systemie ochrony zdrowia kryminalizacja aborcji powoduje tzw. „efekt mrożący”. Prowadzi do odmawiania przez personel medyczny wykonywania legalnych zabiegów przerywania ciąży albo do podejmowania działań zmierzających do ich niewykonania, np. poprzez sztuczne przedłużanie procedur diagnostycznych lub administracyjnych. Jeśli szpital lub personel medyczny odmówi aborcji w Twojej sprawie, zażądaj odnotowania jej wraz z uzasadnieniem na piśmie i skontaktuj się z FEDERĄ.

FEDERA – zawsze po Twojej stronie

Wszystkie niezbędne informacje na temat aborcji i opcji dostępnych w zależności od indywidualnej sytuacji znajdują się tutaj: https://federa.org.pl/aborcja-poradnik/.

Skontaktuj się z nami: