>

>

APEL O WPROWADZENIE OBOWIĄZKOWEJ EDUKACJI ZDROWOTNEJ W SZKOŁACH

Artykuły

APEL O WPROWADZENIE OBOWIĄZKOWEJ EDUKACJI ZDROWOTNEJ W SZKOŁACH

Opublikowano 24-01-2025

Fundacja FEDERA z całą stanowczością apeluje do decydentów o natychmiastowe podjęcie działań na rzecz wprowadzenia edukacji zdrowotnej jako obowiązkowego przedmiotu w polskich szkołach od września 2025 roku, zgodnie z pierwotnym planem. W obliczu kryzysu zdrowia psychicznego młodzieży i braku wiedzy na temat seksualności pozostawianie młodych samych sobie jest działaniem nie tylko cynicznie politycznym, ale przede wszystkim nieodpowiedzialnym.

Zdrowie seksualne to tylko jeden z aspektów edukacji zdrowotnej. Skierowana do konsultacji społecznych podstawa programowa edukacji zdrowotnej obejmuje nie tylko – dramatycznie dziś potrzebną – naukę o anatomii, procesie zapłodnienia czy metodach antykoncepcji. Zakłada także przekazywanie wiedzy na temat budowania zdrowych i bezpiecznych relacji, stanowiąc tym samym narzędzie prewencji przemocy seksualnej.

W trakcie zajęć edukacji zdrowotnej, kadra pedagogiczna ma też przekazywać informacje kluczowe w walce z kryzysem zdrowia psychicznego młodych. Dzisiejsza młodzież żyje w ucyfrowionym jak nigdy wcześniej świecie, zmaga się z presją i stresem, o których wielu dorosłych nie ma pojęcia. Jako FEDERA obserwujemy to codziennie dzięki poradnictwu świadczonemu młodzieży przez działającą przy nas Grupę PONTON. Pornografia jest dostępna dla każdego zaledwie w kilka kliknięć, cyfrowa przemoc rówieśnicza może dotknąć każdą i każdego, modyfikowane graficznie zdjęcia budują nierealne standardy urody, często prowadząc do zaburzeń odżywania i samookaleczeń. Powszechna dezinformacja prowadzi do paniki – na przykład zasiewając lęk przed zajściem w niechcianą ciążę w wyniku korzystania z publicznych toalet. W tym świecie, edukacja zdrowotna musi być obowiązkowa – dla dobra młodzieży.

Organizacje pozarządowe robią, co mogą, ale nigdy nie będą w stanie zastąpić systemowej edukacji. Nie mają odpowiednich zasobów ani dostępu do każdego młodego człowieka w kraju. Nasze wyręczanie państwa to rozwiązanie tymczasowe i – mimo wytężonej pracy – często niewystarczające. Odpowiedzialność za edukację młodzieży w sprawach tak fundamentalnych jak zdrowie, bezpieczeństwo i seksualność spoczywać powinna przede wszystkim na systemie edukacji publicznej.

Jeszcze nie jest za późno, by cofnąć decyzję o zaniechaniu wprowadzenia edukacji zdrowotnej jako przedmiotu obowiązkowego. Każde opóźnienie oznaczać będzie, że setki młodych ludzi w kraju przez kolejny rok zostaną bez wsparcia, bez wiedzy i bez narzędzi do radzenia sobie z wyzwaniami, jakie niesie współczesne życie.

Na szali są dziś przede wszystkim zdrowie i bezpieczeństwo młodzieży. Edukacja zdrowotna nie może być przywilejem – to prawo, które każdemu młodemu człowiekowi należy się tak samo, jak prawo do nauki matematyki czy języka polskiego. Dostęp do wiedzy o seksualności wyłącznie w formie edukacji domowej pogłębi istniejące już nierówności edukacyjne. Najwyższy czas na decyzje, które pokażą, że młodzież jest ważniejsza niż polityczne kalkulacje – decyzje, które postawią zdrowie, bezpieczeństwo i przyszłość młodych ludzi na pierwszym miejscu.

Opublikowano w:

Podobne artykuły

ZAPRASZAMY NA WARSZTATY ASERTYWNOŚCI I SAMOOBRONY WENDO (11-12 LIPCA 2026)

Opublikowano 30-06-2026

Zapraszamy na bezpłatne, 12-godzinne warsztaty asertywności i samoobrony dla kobiet...

GRAFIK TELEFONU ZAUFANIA NA BIEŻĄCY MIESIĄC

Opublikowano 02-06-2026

Dyżury Telefonu Zaufania Fundacji FEDERA odbywają się od poniedziałku do...

RAPORT Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI W ROKU 2025

Opublikowano 30-03-2026

Ostatnich dwanaście miesięcy to czas zawirowań na całym świecie. Jesteśmy...

Za przerwanie własnej ciąży nie grozi odpowiedzialność karna

Art. 4a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny przewiduje dwie sytuacje, w których przerwanie ciąży może zostać legalnie wykonane przez lekarza w ramach systemu ochrony zdrowia:

  1. gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby w ciąży;
  2. gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.


Ponadto, osoba w niechcianej ciąży może przerwać ją za pomocą tabletek lub w zagranicznej klinice, niezależnie od przyczyny.

W żadnym z tych przypadków osoba w ciąży nie podlega odpowiedzialności karnej za własną aborcję.

Zdarza się natomiast, że osoby po aborcji tabletkami dostają wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka. To często stresująca sytuacja, ale warto pamiętać, że nie oznacza ryzyka zarzutów czy więzienia. Postępowania toczą się np. przeciwko polskim sprzedawcom tabletek. W przypadku takiego wezwania, warto zapoznać się z artykułem: https://federa.org.pl/karalnosc-aborcji/.

Co zatem oznacza „kryminalizacja aborcji”?

Kryminalizacja aborcji w Polsce oznacza sankcje karne (na mocy art. 152 Kodeksu karnego) za wykonanie aborcji lub udzielenie pomocy w jej przeprowadzeniu poza przesłankami wskazanymi w przepisach. W szczególności, zgodnie z art. 152 § 2 kodeksu karnego, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Ryzyko odpowiedzialności karnej pojawia się w przypadku np.:

  • przekazania pieniędzy na zakup tabletek do aborcji,
  • zakupu/zamówienia tabletek do aborcji dla innej osoby,
  • przekazania/podania tabletek do aborcji innej osobie.


Osoby dzwoniące do FEDERY często – nie bez powodu – obawiają się, czy ich osoby bliskie są bezpieczne i czy nie grozi im postępowanie karne. Ze względu na obowiązujące przepisy najbezpieczniej jest, gdy wszystkie formalności dotyczące zamawiania leków (wypełnienie formularza, wymiana e-maili czy dokonanie płatności) wykonuje samodzielnie osoba w  ciąży, bez pośredników. W  przypadku współdzielenia konta bankowego z inną osobą (np. osobą partnerską), warto w tytule przelewu podkreślić, kto dokonuje płatności.

Warto pamiętać też, że odpowiedzialność karna nie grozi w przypadku:

  • udzielenia informacji o tym, jak przerwać ciążę, jak przygotować się do aborcji, jak przebiega aborcja, skąd wziąć tabletki aborcyjne,
  • odesłania do organizacji pomocowych,
  • wsparcia psychicznego i towarzyszenia podczas aborcji,
  • przeprowadzenia badania lekarskiego i udzielenia usług medycznych po aborcji. Informacja o aborcji nie stanowi dla personelu medycznego podstawy do zawiadomienia policji czy prokuratury. Niemniej, nie musisz mówić lekarzowi/-rce, że przerwałaś ciążę, nie musisz się też z niczego tłumaczyć. Jeśli chcesz, możesz powiedzieć, że poroniłaś.

Dlaczego konieczna jest dekryminalizacja aborcji?

Kryminalizacja prowadzi do stygmatyzacji, wywołuje lęk i ogranicza dostęp do aborcji. Jest formą przemocy ze względu na płeć. FEDERA od lat apeluje o dekryminalizację jako niezbędny krok do zwiększenia bezpieczeństwa kobiet w Polsce.

Kryminalizacja aborcji uderza szczególnie w osoby, które potrzebują wsparcia – także finansowego – w dostępie do tabletek lub zabiegu. Jeśli nie mają możliwości kontaktu z organizacjami pomocowymi, nie chcąc narażać na ryzyko bliskich, nierzadko ryzykują zdrowiem i życiem.

W systemie ochrony zdrowia kryminalizacja aborcji powoduje tzw. „efekt mrożący”. Prowadzi do odmawiania przez personel medyczny wykonywania legalnych zabiegów przerywania ciąży albo do podejmowania działań zmierzających do ich niewykonania, np. poprzez sztuczne przedłużanie procedur diagnostycznych lub administracyjnych. Jeśli szpital lub personel medyczny odmówi aborcji w Twojej sprawie, zażądaj odnotowania jej wraz z uzasadnieniem na piśmie i skontaktuj się z FEDERĄ.

FEDERA – zawsze po Twojej stronie

Wszystkie niezbędne informacje na temat aborcji i opcji dostępnych w zależności od indywidualnej sytuacji znajdują się tutaj: https://federa.org.pl/aborcja-poradnik/.

Skontaktuj się z nami: