>

>

KONFERENCJA „ZDROWIE SEKSUALNE I REPRODUKCYJNE 2025”

Artykuły

KONFERENCJA „ZDROWIE SEKSUALNE I REPRODUKCYJNE 2025”

Opublikowano 22-10-2025

18-19 października w Warszawie odbyła się konferencja Fundacji FEDERA we współpracy z Polskim Towarzystwem Seksualnym i Reprodukcyjnym pod hasłem „Zdrowie Seksualne i Reprodukcyjne 2025″.

W wydarzeniu wzięły udział przedstawicielki i przedstawiciele środowiska medycznego: lekarki, położne oraz pielęgniarki. Ekspertki z PTZSR przedstawiły najnowsze standardy medyczne dotyczące aborcji, antykoncepcji oraz systemowego wspierania osób po przemocy seksualnej zgodnie z rekomendacjami europejskimi, a prawniczka FEDERY przedstawiła aspekty prawno-społeczne przerywania ciąży w Polsce.

Lekarki ginekolożki przeprowadziły również szkolenie z wykonywania aborcji próżniowej – metody terminacji ciąży mniej inwazyjnej niż stosowane w Polsce powszechnie łyżeczkowanie oraz rekomendowanej międzynarodowo.

Wydarzenie zakończyło się przyjęciem Deklaracji dla przyszłości zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego i położyło podwaliny pod szeroko zakrojony projekt szkoleniowy dla kadry medycznej z całej Polski.

Mamy w planie kolejne szkolenia, aby jak najwięcej osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo pacjentek miało odpowiednią wiedzę i świadomość – nie tylko medyczną, ale również na poziomie prawnym.


DEKLARACJA DLA PRZYSZŁOŚCI ZDROWIA SEKSUALNEGO I REPRODUKCYJNEGO
Konferencja Zdrowie Seksualne i Reprodukcyjne
Warszawa, październik 2025

1. Legalizacja i dekryminalizacja aborcji.
Apelujemy o wprowadzenie pełnej legalizacji oraz dekryminalizację aborcji w celu zapewnienia osobom w ciąży dostępu do świadczeń ochrony zdrowia reprodukcyjnego zgodnych ze standardami praw człowieka oraz rekomendacjami WHO.

2. Odejście od łyżeczkowania jako standardu w szpitalach na rzecz metod aspiracyjnych.
Za niezbędne uznajemy zastąpienie zabiegu łyżeczkowania jamy macicy nowoczesnymi metodami przerywania ciąży i świadczenia opieki okołoporonnej (aspiracja próżniowa, metody farmakologiczne), zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i wytycznymi WHO.

3. Dopuszczenie do obrotu i refundacja mifepristonu.
Oczekujemy rejestracji i refundacji substancji leczniczej mifepriston, zgodnie z rekomendacjami WHO i standardami Unii Europejskiej, w celu zapewnienia dostępu do uznanych w standardach międzynarodowych metod aborcji farmakologicznej i w przypadku poronienia.

4. Uzupełnienie rezydentury i studiów medycznych o kształcenie pracowników medycznych ze standardów opieki okołaborcyjnej.
Apelujemy o włączenie do programów rezydentury obowiązkowego szkolenia z zakresu opieki okołaborcyjnej, zgodnego z aktualnymi wytycznymi medycznymi i etycznymi.

5. Zapewnienie realnego dostępu do świadczeń z zakresu zdrowia reprodukcyjnego na terenie całego kraju.
Za niezbędne uznajemy likwidację „białych plam” w dostępie do świadczeń poprzez obowiązek zapewnienia zastępstwa w przypadku odmowy wykonania świadczenia oraz wzmocnienie roli szpitali publicznych jako gwarantów usług zdrowotnych.

6. Zwiększenie dostępności i poszerzenie programu refundacji antykoncepcji.
Postulujemy rozszerzenie programu refundacji antykoncepcji, obejmujące nowoczesne i długoterminowe odwracalne metody antykoncepcyjne (z ang. Long-Acting Reversible Contraceptives – LARC, takie jak wkładka domaciczna – hormonalna i miedziana, zastrzyk antykoncepcyjny, implant), dostępne dla wszystkich grup wiekowych i społecznych.

7. Uproszczenie procedur uzyskiwania antykoncepcji awaryjnej.
Apelujemy o przywrócenie możliwości uzyskania antykoncepcji awaryjnej bez recepty oraz zapewnienie jej dostępności w każdej aptece i placówce ochrony zdrowia, zgodnie z rekomendacjami WHO i Komisji Europejskiej.

8. Wprowadzenie obowiązkowej edukacji seksualnej zgodnej ze standardami WHO.
Za niezbędne uznajemy wprowadzenie do systemu obowiązkowej edukacji seksualnej w modelu kompleksowym, obejmującej aspekty zdrowotne, psychologiczne i prawne, zgodnej ze standardami WHO.

9. Wprowadzenie regularnych szkoleń dla personelu medycznego w zakresie kompetencji międzykulturowych i pracy z różnorodnymi grupami społecznymi.
Apelujemy o systemowe szkolenia z języka wrażliwego, dostępności usług i przeciwdziałania dyskryminacji, w celu podniesienia jakości opieki medycznej. System ochrony zdrowia musi być bezpieczny dla wszystkich, niezależnie od zróżnicowania cech płciowych, niepełnosprawności, grupy etnicznej, kraju pochodzenia, orientacji seksualnej, czy tożsamości płciowej.

10. Systemowe zwiększenie dostępności świadczeń z zakresu zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego.
Postulujemy podjęcie działań ułatwiających dostęp do opieki medycznej, w tym tworzenie klinik zdrowia seksualnego oraz rozszerzenie kompetencji lekarzy POZ, położnych i pielęgniarek, by zapewnić szybszy i bardziej egalitarny dostęp do świadczeń z zakresu zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego.

Opublikowano w:

Podobne artykuły

ZAPRASZAMY NA WARSZTATY ASERTYWNOŚCI I SAMOOBRONY WENDO (11-12 LIPCA 2026)

Opublikowano 30-06-2026

Zapraszamy na bezpłatne, 12-godzinne warsztaty asertywności i samoobrony dla kobiet...

GRAFIK TELEFONU ZAUFANIA NA BIEŻĄCY MIESIĄC

Opublikowano 02-06-2026

Dyżury Telefonu Zaufania Fundacji FEDERA odbywają się od poniedziałku do...

RAPORT Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI W ROKU 2025

Opublikowano 30-03-2026

Ostatnich dwanaście miesięcy to czas zawirowań na całym świecie. Jesteśmy...

Za przerwanie własnej ciąży nie grozi odpowiedzialność karna

Art. 4a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny przewiduje dwie sytuacje, w których przerwanie ciąży może zostać legalnie wykonane przez lekarza w ramach systemu ochrony zdrowia:

  1. gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby w ciąży;
  2. gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.


Ponadto, osoba w niechcianej ciąży może przerwać ją za pomocą tabletek lub w zagranicznej klinice, niezależnie od przyczyny.

W żadnym z tych przypadków osoba w ciąży nie podlega odpowiedzialności karnej za własną aborcję.

Zdarza się natomiast, że osoby po aborcji tabletkami dostają wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka. To często stresująca sytuacja, ale warto pamiętać, że nie oznacza ryzyka zarzutów czy więzienia. Postępowania toczą się np. przeciwko polskim sprzedawcom tabletek. W przypadku takiego wezwania, warto zapoznać się z artykułem: https://federa.org.pl/karalnosc-aborcji/.

Co zatem oznacza „kryminalizacja aborcji”?

Kryminalizacja aborcji w Polsce oznacza sankcje karne (na mocy art. 152 Kodeksu karnego) za wykonanie aborcji lub udzielenie pomocy w jej przeprowadzeniu poza przesłankami wskazanymi w przepisach. W szczególności, zgodnie z art. 152 § 2 kodeksu karnego, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Ryzyko odpowiedzialności karnej pojawia się w przypadku np.:

  • przekazania pieniędzy na zakup tabletek do aborcji,
  • zakupu/zamówienia tabletek do aborcji dla innej osoby,
  • przekazania/podania tabletek do aborcji innej osobie.


Osoby dzwoniące do FEDERY często – nie bez powodu – obawiają się, czy ich osoby bliskie są bezpieczne i czy nie grozi im postępowanie karne. Ze względu na obowiązujące przepisy najbezpieczniej jest, gdy wszystkie formalności dotyczące zamawiania leków (wypełnienie formularza, wymiana e-maili czy dokonanie płatności) wykonuje samodzielnie osoba w  ciąży, bez pośredników. W  przypadku współdzielenia konta bankowego z inną osobą (np. osobą partnerską), warto w tytule przelewu podkreślić, kto dokonuje płatności.

Warto pamiętać też, że odpowiedzialność karna nie grozi w przypadku:

  • udzielenia informacji o tym, jak przerwać ciążę, jak przygotować się do aborcji, jak przebiega aborcja, skąd wziąć tabletki aborcyjne,
  • odesłania do organizacji pomocowych,
  • wsparcia psychicznego i towarzyszenia podczas aborcji,
  • przeprowadzenia badania lekarskiego i udzielenia usług medycznych po aborcji. Informacja o aborcji nie stanowi dla personelu medycznego podstawy do zawiadomienia policji czy prokuratury. Niemniej, nie musisz mówić lekarzowi/-rce, że przerwałaś ciążę, nie musisz się też z niczego tłumaczyć. Jeśli chcesz, możesz powiedzieć, że poroniłaś.

Dlaczego konieczna jest dekryminalizacja aborcji?

Kryminalizacja prowadzi do stygmatyzacji, wywołuje lęk i ogranicza dostęp do aborcji. Jest formą przemocy ze względu na płeć. FEDERA od lat apeluje o dekryminalizację jako niezbędny krok do zwiększenia bezpieczeństwa kobiet w Polsce.

Kryminalizacja aborcji uderza szczególnie w osoby, które potrzebują wsparcia – także finansowego – w dostępie do tabletek lub zabiegu. Jeśli nie mają możliwości kontaktu z organizacjami pomocowymi, nie chcąc narażać na ryzyko bliskich, nierzadko ryzykują zdrowiem i życiem.

W systemie ochrony zdrowia kryminalizacja aborcji powoduje tzw. „efekt mrożący”. Prowadzi do odmawiania przez personel medyczny wykonywania legalnych zabiegów przerywania ciąży albo do podejmowania działań zmierzających do ich niewykonania, np. poprzez sztuczne przedłużanie procedur diagnostycznych lub administracyjnych. Jeśli szpital lub personel medyczny odmówi aborcji w Twojej sprawie, zażądaj odnotowania jej wraz z uzasadnieniem na piśmie i skontaktuj się z FEDERĄ.

FEDERA – zawsze po Twojej stronie

Wszystkie niezbędne informacje na temat aborcji i opcji dostępnych w zależności od indywidualnej sytuacji znajdują się tutaj: https://federa.org.pl/aborcja-poradnik/.

Skontaktuj się z nami: