Akcja Dekryminalizacja – dlaczego należy wykreślić aborcję z kodeksu karnego?

dekryminalizacja aborcji

W ostatnim czasie duże wzburzenie wzbudziły zmiany w Kodeksie karnym dotyczące m. in. kar za pomocnictwo w aborcji. Oburzenie było słuszne, nie tylko dlatego, że zaostrzono wymiar tych kar. Przede wszystkim, w Kodeksie karnym nie powinno być miejsca na przepisy dotyczące aborcji, czyli należy wykreślić aborcję z kodeksu karnego.

Co to w ogóle jest “kryminalizacja aborcji”?

Kryminalizacja aborcji to obwarowanie sankcją karną wykonywania zabiegów aborcji z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży.

Czyli sankcja karna za wykonanie aborcji poza wskazanymi w ustawie przesłankami lub udzielenie pomocy w aborcji.

Obecnie ma to miejsce poprzez obowiązywanie w Polsce art. 152 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny:

„§ 1. Kto za zgodą kobiety przerywa jej ciążę z naruszeniem przepisów ustawy, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

2. Tej samej karze podlega, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania.

3. Kto dopuszcza się czynu określonego w § 1 lub 2, gdy dziecko poczęte osiągnęło zdolność do samodzielnego życia poza organizmem kobiety ciężarnej, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8″.

Kobiety w ciąży są już dziś chronione prawnie przed przymusową aborcją za pomocą art. 153 kk.

Dlaczego należy wykreślić aborcję z kodeksu karnego?

Aborcja to doświadczenie osobiste, intymne, zdrowotne. Gdy ma miejsce za zgodą osoby w ciąży, pomoc w niej nie powinna być karane. Są takie sfery życie, w które regulacja prawnokarna nie powinna się wtrącać.

Kryminalizacja aborcji służy jednemu: utrudnić lub wręcz uniemożliwić dostęp do aborcji – tej pozaustawowej i tej gwarantowanej już dziś w przepisach. Ma na celu zastraszenie, odebranie odwagi mówienia o aborcji i wspierania.  Odbiera możliwość konsultowania swojej decyzji czy pytań dot. przebiegu aborcji. To zaś utrudnia pracę lekarzom/lekarkom i niszczy zaufanie pacjentek do personelu medycznego. I chociaż Kodeks karny nie zabrania rozmów o aborcji, to w praktyce tak działa – zamyka usta i spycha w niebyt, podczas gdy potrzeba aborcji nie znika.

„Kryminalizacja aborcji jest formą przemocy ze względu na płeć”, stwierdzi Komitet ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet w Rekomendacji Ogólnej nr 35.

Poza tym, dekryminalizacja aborcji jest konieczna, bo powoduje “efekt mrożący” u lekarzy.

Co to jest “efekt mrożący”?

To powstrzymanie się lub zniechęcenie do wykonywania prawnych obowiązków lub realizacji swoich praw z powodu poczucia zagrożenia sankcją lub poniesienia innych konsekwencji prawnych za swoje działanie.

Terminu tego użył Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku R.R. przeciwko Polsce dotyczącym braku dostępu do aborcji. Trybunał stwierdził wówczas, że „restrykcje prawne dotyczące aborcji w Polsce, łącznie z zagrożeniem odpowiedzialności karnej z art. 152 § 1 (dzisiaj art. 152 § 1 – przyp. aut.) Kodeksu karnego, mogą powodować u lekarzy tzw. efekt mrożący podczas decydowania o tym, czy przesłanki do legalnej aborcji są w danym przypadku spełnione”.

W kontekście zdrowia reprodukcyjnego tzw. efekt mrożący prowadzi do:

  1. odmawiania przez lekarzy wykonywania legalnych zabiegów przerywania ciąży
  2. dążenia do tego, by ich nie wykonywać (np. poprzez sztuczne przedłużanie procedur diagnostycznych lub administracyjnych)

Dlaczego?

Z powodu zagrożenia karą w kodeksie karnym zabiegów aborcji wykonywanych z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży.

Lekarze/lekarki boją się:

1) skojarzeń z przestępcami z powodu wykonywania zabiegów terminacji ciąży;

2) odpowiedzialności karnej w przypadku, gdyby organy ścigania uznały, że ocena przesłanek dopuszczających zabieg aborcji, dokonana przez lekarza/lekarkę, była nieprawidłowa.

Dlatego mamy prosty i stanowczy postulat: #WykreślićAborcjęzKodeksuKarnego!

Bierzcie już dziś to hasło na sztandary i podawajcie dalej.

Ten postulat jest jednym z elementów kampanii “Proaborcyjne prawo & sprawiedliwość” w ramach naszych obchodów Światowego Dnia Bezpiecznej Aborcji (dowiedz się więcej).

Grafika: Liberal Jane Illustration

Powiązane treści

  1. kary za aborcję
  2. manifest_proaborcyjne prawo & sprawiedliwość
  3. Światowy Dzień Bezpiecznej Aborcji