>

>

ATLAS ANTYKONCEPCYJNY 2024: POLSKA PO RAZ CZWARTY Z NAJGORSZYM DOSTĘPEM DO ANTYKONCEPCJI W EUROPIE

Artykuły

ATLAS ANTYKONCEPCYJNY 2024: POLSKA PO RAZ CZWARTY Z NAJGORSZYM DOSTĘPEM DO ANTYKONCEPCJI W EUROPIE

Opublikowano 14-02-2024

Dziś, 14 lutego 2024 r., w Brukseli premierę miała najnowsza edycja projektu Contraception Atlas, w Polsce znanego pod nazwą Atlas Antykoncepcyjny. Atlas Antykoncepcyjny to ogólnoeuropejskie badanie dostępności antykoncepcji prowadzone przez Europejskie Forum Parlamentarne ds. praw seksualnych i reprodukcyjnych (tzw. EPF).

W tym roku po raz pierwszy w zespole eksperckim Atlasu Antykoncepcyjnego zasiadła koordynatorka rzecznictwa krajowego Fundacji na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny FEDERA, Antonina Lewandowska.

Polska czwarty rok z rzędu zajęła w rankingu ostanie miejsce w Europie. Zespół ekspercki po raz kolejny zidentyfikował szereg poważnych problemów, które wskazują na głębokie i strukturalne problemy Polski w zagwarantowaniu dostępu do antykoncepcji. Wśród nich należy podkreślić zwłaszcza:

  • nadal obowiązujący wymóg recepty na antykoncepcję awaryjną;
  • brak dodatkowych ulg finansowych dla młodych kobiet i dziewcząt oraz tzw. grup wykluczonych (uchodźczyń wojennych, osób żyjących w ubóstwie czy w kryzysie bezdomności);
  • nieefektywny system refundacji środków antykoncepcyjnych (zarzuty dotyczą przede wszystkim refundowania środków hormonalnych dawnych generacji oraz nieuwzględnienia w systemie refundacyjnym długodziałających środków antykoncepcyjnych, tj. wkładek domacicznych oraz implantów hormonalnych);
  • częściowy wymóg posiadania zgody osoby trzeciej na dostęp do antykoncepcji (zgody rodzica lub opiekuna prawnego w przypadku osoby niepełnoletniej, która może już legalnie angażować się w kontakty seksualne);
  • brak rzetelnych rządowych źródeł gwarantujących dostęp do merytorycznych informacji o antykoncepcji.

EPF przygotował również symulację wyniku Polski, gdyby wprowadzono kilka najpilniejszych reform postulowanych przez FEDERĘ. Wynika z niej jasno, że wprowadzenie rozwiązań funkcjonujących na zachodzie Europy, takich jak zniesienie konieczności przedstawiania przez osoby niepełnoletnie zgody rodzica na przepisanie środków antykoncepcyjnych, dostępną bez recepty antykoncepcję awaryjną, czy przynajmniej częściowe pokrycie przez NFZ wkładek domacicznych spowoduje, że Polska trafiłaby do grona krajów oznaczonych jako te, gdzie dostęp do antykoncepcji można określić jako dobry (lecz nie bardzo dobry).

Wynik Atlasu Antykoncepcyjnego 2024 jest jasnym sygnałem dla nowego rządu. Wskazuje na pilną potrzebę wprowadzenia europejskich standardów dostępności antykoncepcji w Polsce. Fundacja FEDERA nieustannie deklaruje gotowość podzielenia się swoją ekspertyzą i chęć współpracy z organami państwowymi w celu poprawy dostępu do antykoncepcji.

 width=

POWIĄZANE TREŚCI

None found

 

Opublikowano w:

Podobne artykuły

STANOWISKO FEDERY WS. „REJESTRU CIĄŻ”

Opublikowano 25-11-2021

Stanowisko Federacji na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny w sprawie...

PANEL FEDERACJI O STRATEGIACH PRO-CHOICE NA X KONGRESIE KOBIET

Opublikowano 05-07-2018

Zarówno Federacja, jak i Ponton ponownie zagościły ze swoimi panelami...

FEDERA NA 52. SESJI RADY PRAW CZŁOWIEKA ONZ

Opublikowano 24-03-2023

Na marcowej sesji Rady Praw Człowieka na przykładzie trzech ostatnich...

Za przerwanie własnej ciąży nie grozi odpowiedzialność karna

Art. 4a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny przewiduje dwie sytuacje, w których przerwanie ciąży może zostać legalnie wykonane przez lekarza w ramach systemu ochrony zdrowia:

  1. gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby w ciąży;
  2. gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.


Ponadto, osoba w niechcianej ciąży może przerwać ją za pomocą tabletek lub w zagranicznej klinice, niezależnie od przyczyny.

W żadnym z tych przypadków osoba w ciąży nie podlega odpowiedzialności karnej za własną aborcję.

Zdarza się natomiast, że osoby po aborcji tabletkami dostają wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka. To często stresująca sytuacja, ale warto pamiętać, że nie oznacza ryzyka zarzutów czy więzienia. Postępowania toczą się np. przeciwko polskim sprzedawcom tabletek. W przypadku takiego wezwania, warto zapoznać się z artykułem: https://federa.org.pl/karalnosc-aborcji/.

Co zatem oznacza „kryminalizacja aborcji”?

Kryminalizacja aborcji w Polsce oznacza sankcje karne (na mocy art. 152 Kodeksu karnego) za wykonanie aborcji lub udzielenie pomocy w jej przeprowadzeniu poza przesłankami wskazanymi w przepisach. W szczególności, zgodnie z art. 152 § 2 kodeksu karnego, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Ryzyko odpowiedzialności karnej pojawia się w przypadku np.:

  • przekazania pieniędzy na zakup tabletek do aborcji,
  • zakupu/zamówienia tabletek do aborcji dla innej osoby,
  • przekazania/podania tabletek do aborcji innej osobie.


Osoby dzwoniące do FEDERY często – nie bez powodu – obawiają się, czy ich osoby bliskie są bezpieczne i czy nie grozi im postępowanie karne. Ze względu na obowiązujące przepisy najbezpieczniej jest, gdy wszystkie formalności dotyczące zamawiania leków (wypełnienie formularza, wymiana e-maili czy dokonanie płatności) wykonuje samodzielnie osoba w  ciąży, bez pośredników. W  przypadku współdzielenia konta bankowego z inną osobą (np. osobą partnerską), warto w tytule przelewu podkreślić, kto dokonuje płatności.

Warto pamiętać też, że odpowiedzialność karna nie grozi w przypadku:

  • udzielenia informacji o tym, jak przerwać ciążę, jak przygotować się do aborcji, jak przebiega aborcja, skąd wziąć tabletki aborcyjne,
  • odesłania do organizacji pomocowych,
  • wsparcia psychicznego i towarzyszenia podczas aborcji,
  • przeprowadzenia badania lekarskiego i udzielenia usług medycznych po aborcji. Informacja o aborcji nie stanowi dla personelu medycznego podstawy do zawiadomienia policji czy prokuratury. Niemniej, nie musisz mówić lekarzowi/-rce, że przerwałaś ciążę, nie musisz się też z niczego tłumaczyć. Jeśli chcesz, możesz powiedzieć, że poroniłaś.

Dlaczego konieczna jest dekryminalizacja aborcji?

Kryminalizacja prowadzi do stygmatyzacji, wywołuje lęk i ogranicza dostęp do aborcji. Jest formą przemocy ze względu na płeć. FEDERA od lat apeluje o dekryminalizację jako niezbędny krok do zwiększenia bezpieczeństwa kobiet w Polsce.

Kryminalizacja aborcji uderza szczególnie w osoby, które potrzebują wsparcia – także finansowego – w dostępie do tabletek lub zabiegu. Jeśli nie mają możliwości kontaktu z organizacjami pomocowymi, nie chcąc narażać na ryzyko bliskich, nierzadko ryzykują zdrowiem i życiem.

W systemie ochrony zdrowia kryminalizacja aborcji powoduje tzw. „efekt mrożący”. Prowadzi do odmawiania przez personel medyczny wykonywania legalnych zabiegów przerywania ciąży albo do podejmowania działań zmierzających do ich niewykonania, np. poprzez sztuczne przedłużanie procedur diagnostycznych lub administracyjnych. Jeśli szpital lub personel medyczny odmówi aborcji w Twojej sprawie, zażądaj odnotowania jej wraz z uzasadnieniem na piśmie i skontaktuj się z FEDERĄ.

FEDERA – zawsze po Twojej stronie

Wszystkie niezbędne informacje na temat aborcji i opcji dostępnych w zależności od indywidualnej sytuacji znajdują się tutaj: https://federa.org.pl/aborcja-poradnik/.

Skontaktuj się z nami: