>

>

RAPORT FEDERY DO KOMITETU PRAW DZIECKA ONZ

Artykuły

RAPORT FEDERY DO KOMITETU PRAW DZIECKA ONZ

Opublikowano 26-08-2021

We wrześniu 2021 r. odbędzie się 88. sesja Komitetu Praw Dziecka ONZ, podczas której Polska będzie się sprawozdawała z wykonania Konwencji Praw Dziecka. Federacja złożyła do Komitetu raport przedstawiający liczne ułomności Polski w wykonaniu zobowiązań wynikających z Konwencji w odniesieniu do zapewnienia dostępu do usług z zakresu zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, w tym dostępu do aborcji, antykoncepcji, opieki ginekologicznej i kompleksowej edukacji seksualnej. Zalecenia o tej treści zostały skierowane do Polski w 2015 r. wskutek sprawozdania się Polski w poprzednim cyklu[1].

W naszym raporcie podkreślamy przede wszystkim, że nie dość że Polska nie wykonała zaleceń Komitetu, to posunęła się jeszcze dalej w naruszeniach praw wynikających z Konwencji poprzez wprowadzenie praktycznego zakazu aborcji w sposób szczególny dotykający nastolatki, ze względu na ich wiek, wynikającą z niego wrażliwość oraz oczywistą zależność od dorosłych. Ponadto, informujemy Komitet o trudności w dostępie do opieki ginekologicznej i antykoncepcji w Polsce oraz o braku kompleksowej edukacji seksualnej, który staje się jeszcze bardziej dotkliwy w ostatnim czasie, kiedy Ministrem Edukacji jest Przemysław Czarnek jawnie wspierający fundamentalistyczne organizacje działające na rzecz obalenia obowiązującego systemu ochrony praw człowieka. Federacja zwraca się do Komitetu, żeby w sposób zdecydowany nakazał Polsce powrót na drogę przestrzegania praw dzieci, gdyż obrany przez Polskę kierunek może poważnie zagrozić życiu i zdrowiu młodych ludzi.


[1] Committee on the Rights of the Child, Concluding Observations: Poland, para. 39(a), U.N. Doc. CRC/C/POL/CO/3-4 (2015).

Grafika: Marta Frej dla OKO.press

Powiązane treści

None found

Opublikowano w:

Podobne artykuły

FEDERA REALIZUJE PROJEKT POMOCY UCHODŹCZYNIOM Z UKRAINY

Opublikowano 04-11-2022

Po inwazji na Ukrainę w lutym 2022 roku, miliony ludzi,...

NOWE WYTYCZNE ŚWIATOWEJ ORGANIZACJI ZDROWIA DOTYCZĄCE OPIEKI ABORCYJNEJ

Opublikowano 10-03-2022

Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała nowe wytyczne dotyczące opieki aborcyjnej, które...

NOWY RAPORT FEDERY ANALIZUJE STAN PRAW SEKSUALNYCH I REPRODUKCYJNYCH W POLSCE NA TLE STANDARDÓW UE

Opublikowano 29-12-2025

Prezentujemy raport pt. „Zdrowie i prawa seksualne i reprodukcyjne w...

Za przerwanie własnej ciąży nie grozi odpowiedzialność karna

Art. 4a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny przewiduje dwie sytuacje, w których przerwanie ciąży może zostać legalnie wykonane przez lekarza w ramach systemu ochrony zdrowia:

  1. gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby w ciąży;
  2. gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.


Ponadto, osoba w niechcianej ciąży może przerwać ją za pomocą tabletek lub w zagranicznej klinice, niezależnie od przyczyny.

W żadnym z tych przypadków osoba w ciąży nie podlega odpowiedzialności karnej za własną aborcję.

Zdarza się natomiast, że osoby po aborcji tabletkami dostają wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka. To często stresująca sytuacja, ale warto pamiętać, że nie oznacza ryzyka zarzutów czy więzienia. Postępowania toczą się np. przeciwko polskim sprzedawcom tabletek. W przypadku takiego wezwania, warto zapoznać się z artykułem: https://federa.org.pl/karalnosc-aborcji/.

Co zatem oznacza „kryminalizacja aborcji”?

Kryminalizacja aborcji w Polsce oznacza sankcje karne (na mocy art. 152 Kodeksu karnego) za wykonanie aborcji lub udzielenie pomocy w jej przeprowadzeniu poza przesłankami wskazanymi w przepisach. W szczególności, zgodnie z art. 152 § 2 kodeksu karnego, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Ryzyko odpowiedzialności karnej pojawia się w przypadku np.:

  • przekazania pieniędzy na zakup tabletek do aborcji,
  • zakupu/zamówienia tabletek do aborcji dla innej osoby,
  • przekazania/podania tabletek do aborcji innej osobie.


Osoby dzwoniące do FEDERY często – nie bez powodu – obawiają się, czy ich osoby bliskie są bezpieczne i czy nie grozi im postępowanie karne. Ze względu na obowiązujące przepisy najbezpieczniej jest, gdy wszystkie formalności dotyczące zamawiania leków (wypełnienie formularza, wymiana e-maili czy dokonanie płatności) wykonuje samodzielnie osoba w  ciąży, bez pośredników. W  przypadku współdzielenia konta bankowego z inną osobą (np. osobą partnerską), warto w tytule przelewu podkreślić, kto dokonuje płatności.

Warto pamiętać też, że odpowiedzialność karna nie grozi w przypadku:

  • udzielenia informacji o tym, jak przerwać ciążę, jak przygotować się do aborcji, jak przebiega aborcja, skąd wziąć tabletki aborcyjne,
  • odesłania do organizacji pomocowych,
  • wsparcia psychicznego i towarzyszenia podczas aborcji,
  • przeprowadzenia badania lekarskiego i udzielenia usług medycznych po aborcji. Informacja o aborcji nie stanowi dla personelu medycznego podstawy do zawiadomienia policji czy prokuratury. Niemniej, nie musisz mówić lekarzowi/-rce, że przerwałaś ciążę, nie musisz się też z niczego tłumaczyć. Jeśli chcesz, możesz powiedzieć, że poroniłaś.

Dlaczego konieczna jest dekryminalizacja aborcji?

Kryminalizacja prowadzi do stygmatyzacji, wywołuje lęk i ogranicza dostęp do aborcji. Jest formą przemocy ze względu na płeć. FEDERA od lat apeluje o dekryminalizację jako niezbędny krok do zwiększenia bezpieczeństwa kobiet w Polsce.

Kryminalizacja aborcji uderza szczególnie w osoby, które potrzebują wsparcia – także finansowego – w dostępie do tabletek lub zabiegu. Jeśli nie mają możliwości kontaktu z organizacjami pomocowymi, nie chcąc narażać na ryzyko bliskich, nierzadko ryzykują zdrowiem i życiem.

W systemie ochrony zdrowia kryminalizacja aborcji powoduje tzw. „efekt mrożący”. Prowadzi do odmawiania przez personel medyczny wykonywania legalnych zabiegów przerywania ciąży albo do podejmowania działań zmierzających do ich niewykonania, np. poprzez sztuczne przedłużanie procedur diagnostycznych lub administracyjnych. Jeśli szpital lub personel medyczny odmówi aborcji w Twojej sprawie, zażądaj odnotowania jej wraz z uzasadnieniem na piśmie i skontaktuj się z FEDERĄ.

FEDERA – zawsze po Twojej stronie

Wszystkie niezbędne informacje na temat aborcji i opcji dostępnych w zależności od indywidualnej sytuacji znajdują się tutaj: https://federa.org.pl/aborcja-poradnik/.

Skontaktuj się z nami: