>

>

GALA Z OKAZJI 25-LECIA FEDERACJI NA RZECZ KOBIET I PLANOWANIA RODZINY

Artykuły

GALA Z OKAZJI 25-LECIA FEDERACJI NA RZECZ KOBIET I PLANOWANIA RODZINY

Opublikowano 23-11-2016


Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny rozpoczęła swoją działalność jesienią 1991 roku. Powołana do życia, aby łączyć organizacje i inicjatywy z różnych środowisk, stała się platformą wspólnych działań na rzecz praw reprodukcyjnych.

Początki nie były łatwe. Organizacje tworzące Federacje miały różne zaplecze światopoglądowe, sposoby działania, zasoby. Różniło je wiele, łączyło jedno – pogląd, że ingerencja Kościoła i państwa w prywatne życie kobiety jest naruszeniem godności i wolności. To przekonanie wyznaczyło kierunek działań Federacji i walki o prawo kobiet do samostanowienia o swoim życiu.

Dziś, 25 lat od momentu założenia Federacji, wciąż walczymy. Wygląda to inaczej niż ponad dwie dekady temu. Nieustannie podejmujemy wysiłki idące w kierunku  liberalizacji obowiązującego prawa, ale też działamy w obronie „kompromisu” aborcyjnego. Musimy. Dostęp do legalnej aborcji w Polsce, pomimo obowiązującego prawa, jest bardzo ograniczony lub nie ma go w ogóle.  (patrz np. Raport „Dzień dobry, chcę przerwać ciążę. O procedurach dostępu do legalnej aborcji w polskich szpitalach (2016) …”. Restrykcyjna ustawa z 1993 roku nie działa, podejmowane są również kolejne kroki, zmierzające do całkowitego zakazu aborcji.

Jubileusz 25 lecia Federacji, który odbył się 19 listopada, był okazją, aby zaczerpnąć ze źródła idei, które towarzyszyły Federacji od jej powstania – solidarnej walki o wolność i godność kobiet. W wyrazie uznania dla podejmowanych wysiłków na rzecz walki o prawa reprodukcyjne w Polsce, przyznałyśmy wyróżnienie 25 organizacjom, grupom i zespołom medialnym. Za aktywny udział w walce o prawa reprodukcyjne przyznałyśmy również dwie nagrody indywidualne – dla prof. Eleonory Zielińskiej oraz Wandy Nowickiej.

W ramach jubileuszu odbyła się również debata prowadzona przez Agnieszkę Graff. W panelu dyskusyjnym „25 lat walki o prawa reprodukcyjne w Polsce” wzięły udział  liderki środowisk kobiecych: Ewa Borguńska (Protest Kobiet), Marta Habior (Sztab Marszu Godności), Lidia Makowska (TAK Trójmiejska Akcja Kobieca, Magdalena Staroszczyk (Warszawskie Dziewuchy), Wanda Nowicka (Stowarzyszenie Równość i Nowoczesność) oraz Krystyna Kacpura (Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny). Zobacz debatę:

W artystycznej części spotkania miało miejsce czytanie performatywne sztuki Sylwii Chutnik pt. „Dzwonię, bo…”. Tekst ilustruje przykładowy dzień z życia Federacji, pokazując w poruszający sposób specyfikę naszej pracy. Czytanie zostało wyreżyserowane przez Ewę Pytkę, wystąpili w nim między innymi Olga Bołądź i Przemysław Wasilkowski. (Zobacz zapis video czytania performatywnego „Dzwonię, bo…”)


Nagrodzone_i wyróżnieniami Federa 2016:

Eleonora Zielińska (nagroda indywidualna)

Wanda Nowicka (nagroda indywidualna)

Codziennik Feministyczny

Dziewuchy Dziewuchom

Fundacja Feminoteka

Fundacja im. Izabeli Jarugi Nowackiej

Fundacj im.Kazimierza Łyszczyńskiego

Fundacja im. Róży Lukesmburg

Gazeta Wyborcza

Koalicja na rzecz CEDAW

Kobiety w Sieci

Komitet Ustawodawczy Ratujmy Kobiety

Krytyka Polityczna

Marsz Godności – Sztab

Ogólnopolski Strajk Kobiet

OKO.Press: Ośrodek Kontroli Obywatelskiej

Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego

Porozumienie Kobiet 8 Marca

Protest Kobiet

Radio TOK FM

Stowarzyszenie Amnesty International Polska

Stowarzyszenie Kongres Kobiet

Stowarzyszenie Pro Femina

Stowarzyszenie Wszechnicy Oswieceniowo-Racjonalistycznej

Superstacja TV

TAK Trójmiejska Akcja Kobieca

Wysokie Obcasy

 

Opublikowano w:

Podobne artykuły

Opinia prawna w sprawie skutków prawnych i trybu przerwania ciąży dla ochrony zdrowia psychicznego kobiety

Opublikowano 11-08-2026

Dr hab. Maria Boratyńska, prof. UW Zamieszczamy opinię prawną dot....

ZAPRASZAMY NA WARSZTATY ASERTYWNOŚCI I SAMOOBRONY WENDO (22-23 SIERPNIA 2026)

Opublikowano 03-08-2026

Zapraszamy na bezpłatne, 12-godzinne warsztaty asertywności i samoobrony dla kobiet WenDo. Warsztaty...

ZAŁOŻENIE WKŁADKI ANTYKONCEPCYJNEJ NA NFZ (+ OGÓLNOPOLSKA BAZA PLACÓWEK)

Opublikowano 28-07-2026

CO TO JEST WEWNĄTRZMACICZNA WKŁADKA ANTYKONCEPCYJNA I CZY JEST PŁATNA?...

Za przerwanie własnej ciąży nie grozi odpowiedzialność karna

Art. 4a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny przewiduje dwie sytuacje, w których przerwanie ciąży może zostać legalnie wykonane przez lekarza w ramach systemu ochrony zdrowia:

  1. gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby w ciąży;
  2. gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.


Ponadto, osoba w niechcianej ciąży może przerwać ją za pomocą tabletek lub w zagranicznej klinice, niezależnie od przyczyny.

W żadnym z tych przypadków osoba w ciąży nie podlega odpowiedzialności karnej za własną aborcję.

Zdarza się natomiast, że osoby po aborcji tabletkami dostają wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka. To często stresująca sytuacja, ale warto pamiętać, że nie oznacza ryzyka zarzutów czy więzienia. Postępowania toczą się np. przeciwko polskim sprzedawcom tabletek. W przypadku takiego wezwania, warto zapoznać się z artykułem: https://federa.org.pl/karalnosc-aborcji/.

Co zatem oznacza „kryminalizacja aborcji”?

Kryminalizacja aborcji w Polsce oznacza sankcje karne (na mocy art. 152 Kodeksu karnego) za wykonanie aborcji lub udzielenie pomocy w jej przeprowadzeniu poza przesłankami wskazanymi w przepisach. W szczególności, zgodnie z art. 152 § 2 kodeksu karnego, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Ryzyko odpowiedzialności karnej pojawia się w przypadku np.:

  • przekazania pieniędzy na zakup tabletek do aborcji,
  • zakupu/zamówienia tabletek do aborcji dla innej osoby,
  • przekazania/podania tabletek do aborcji innej osobie.


Osoby dzwoniące do FEDERY często – nie bez powodu – obawiają się, czy ich osoby bliskie są bezpieczne i czy nie grozi im postępowanie karne. Ze względu na obowiązujące przepisy najbezpieczniej jest, gdy wszystkie formalności dotyczące zamawiania leków (wypełnienie formularza, wymiana e-maili czy dokonanie płatności) wykonuje samodzielnie osoba w  ciąży, bez pośredników. W  przypadku współdzielenia konta bankowego z inną osobą (np. osobą partnerską), warto w tytule przelewu podkreślić, kto dokonuje płatności.

Warto pamiętać też, że odpowiedzialność karna nie grozi w przypadku:

  • udzielenia informacji o tym, jak przerwać ciążę, jak przygotować się do aborcji, jak przebiega aborcja, skąd wziąć tabletki aborcyjne,
  • odesłania do organizacji pomocowych,
  • wsparcia psychicznego i towarzyszenia podczas aborcji,
  • przeprowadzenia badania lekarskiego i udzielenia usług medycznych po aborcji. Informacja o aborcji nie stanowi dla personelu medycznego podstawy do zawiadomienia policji czy prokuratury. Niemniej, nie musisz mówić lekarzowi/-rce, że przerwałaś ciążę, nie musisz się też z niczego tłumaczyć. Jeśli chcesz, możesz powiedzieć, że poroniłaś.

Dlaczego konieczna jest dekryminalizacja aborcji?

Kryminalizacja prowadzi do stygmatyzacji, wywołuje lęk i ogranicza dostęp do aborcji. Jest formą przemocy ze względu na płeć. FEDERA od lat apeluje o dekryminalizację jako niezbędny krok do zwiększenia bezpieczeństwa kobiet w Polsce.

Kryminalizacja aborcji uderza szczególnie w osoby, które potrzebują wsparcia – także finansowego – w dostępie do tabletek lub zabiegu. Jeśli nie mają możliwości kontaktu z organizacjami pomocowymi, nie chcąc narażać na ryzyko bliskich, nierzadko ryzykują zdrowiem i życiem.

W systemie ochrony zdrowia kryminalizacja aborcji powoduje tzw. „efekt mrożący”. Prowadzi do odmawiania przez personel medyczny wykonywania legalnych zabiegów przerywania ciąży albo do podejmowania działań zmierzających do ich niewykonania, np. poprzez sztuczne przedłużanie procedur diagnostycznych lub administracyjnych. Jeśli szpital lub personel medyczny odmówi aborcji w Twojej sprawie, zażądaj odnotowania jej wraz z uzasadnieniem na piśmie i skontaktuj się z FEDERĄ.

FEDERA – zawsze po Twojej stronie

Wszystkie niezbędne informacje na temat aborcji i opcji dostępnych w zależności od indywidualnej sytuacji znajdują się tutaj: https://federa.org.pl/aborcja-poradnik/.

Skontaktuj się z nami: