>

>

Powszechny Przegląd Okresowy Polski przed Radą Praw Człowieka ONZ

Artykuły

Powszechny Przegląd Okresowy Polski przed Radą Praw Człowieka ONZ

Opublikowano 22-09-2017

Dnia 22 września 2017 r., podczas 36. sesji Rady Praw Człowieka, zakończył się Powszechny Przegląd Okresowy (ang. Universal Periodic Review) w stosunku do Polski w zakresie przestrzegania przez nią praw człowieka. Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny wraz z Sexual Rights Initiative sporządziła w ramach Przeglądu raport na temat braku zapewnienia przez polskie władze realizacji praw reprodukcyjnych. Federacja zwróciła uwagę na nadużywanie klauzuli sumienia przez lekarzy, przedłużanie przez nich procedur tak, by przekroczyć termin na dokonanie zabiegu legalnej aborcji, stygmatyzację kobiet, które miały aborcję, ograniczony dostęp do antykoncepcji i brak rzetelnej edukacji seksualnej. Istotną barierą w dostępie do legalnej aborcji jest także zbyt długa i skomplikowana procedura odwoławcza dla pacjentek w sytuacji, gdy lekarz odmawia wykonania zabiegu. Ponadto, Federacja podkreśliła, że Europejski Trybunał Praw Człowieka uznał Polskę za winną pogwałcenia praw człowieka w kwestii dostępu do usług zdrowia reprodukcyjnego w sprawach Tysiąc p. Polsce (2007), R.R. p. Polsce (2011), and P. i S. p. Polsce (2012). Wyroki te jednak nadal nie zostały wykonane.

Dyrektorka Federacji, Krystyna Kacpura, wygłosiła dziś dwa stanowiska, w imieniu Federacji (dokument) oraz Sexual Rights Initiative (dokument), podsumowujące powyższe zastrzeżenia.

Raport i stanowiska spotkały się z uwagą państw członkowskich ONZ biorących udział w Przeglądzie. Państwa te zaleciły Polsce zmiany na polu ochrony zdrowia i praw seksualnych i reprodukcyjnych.

Francja, Australia, Szwecja, Norwegia, Islandia i Kanada zaleciły zapewnienie kobietom medycznych i profesjonalnych usług niezbędnych do korzystania z prawa do legalnego przerwania ciąży oraz zagwarantowanie kobietom prawa do decydowania o swoim ciele. Estonia sformułowała rekomendację dotyczącą zapewnienia swobodnego dostępu do metod planowania rodziny. Islandia i Holandia zarekomendowały pełne i efektywne wdrożenie wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie dostępu do aborcji. Słowenia i Estonia zwróciły uwagę na konieczność rozszerzenia zakresu zajęć z „wychowania do życia w rodzinie”, które powinny być obowiązkowe, w celu zapewnienia rzetelnej i dostosowanej do wieku uczniów edukacji na temat zdrowia i praw seksualnych i reprodukcyjnych.

Delegacja polskiego rządu przyjęła powyższe rekomendacje dotyczące praw reprodukcyjnych, dostępu do aborcji i edukacji seksualnej. Federacja nie ma jednak niestety pewności, czy polskie władze je w praktyce zrealizują.

Opublikowano w:

Podobne artykuły

ZAPRASZAMY NA WARSZTATY ASERTYWNOŚCI I SAMOOBRONY WENDO (11-12 LIPCA 2026)

Opublikowano 30-06-2026

Zapraszamy na bezpłatne, 12-godzinne warsztaty asertywności i samoobrony dla kobiet...

GRAFIK TELEFONU ZAUFANIA NA BIEŻĄCY MIESIĄC

Opublikowano 02-06-2026

Dyżury Telefonu Zaufania Fundacji FEDERA odbywają się od poniedziałku do...

RAPORT Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI W ROKU 2025

Opublikowano 30-03-2026

Ostatnich dwanaście miesięcy to czas zawirowań na całym świecie. Jesteśmy...

Za przerwanie własnej ciąży nie grozi odpowiedzialność karna

Art. 4a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny przewiduje dwie sytuacje, w których przerwanie ciąży może zostać legalnie wykonane przez lekarza w ramach systemu ochrony zdrowia:

  1. gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby w ciąży;
  2. gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.


Ponadto, osoba w niechcianej ciąży może przerwać ją za pomocą tabletek lub w zagranicznej klinice, niezależnie od przyczyny.

W żadnym z tych przypadków osoba w ciąży nie podlega odpowiedzialności karnej za własną aborcję.

Zdarza się natomiast, że osoby po aborcji tabletkami dostają wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka. To często stresująca sytuacja, ale warto pamiętać, że nie oznacza ryzyka zarzutów czy więzienia. Postępowania toczą się np. przeciwko polskim sprzedawcom tabletek. W przypadku takiego wezwania, warto zapoznać się z artykułem: https://federa.org.pl/karalnosc-aborcji/.

Co zatem oznacza „kryminalizacja aborcji”?

Kryminalizacja aborcji w Polsce oznacza sankcje karne (na mocy art. 152 Kodeksu karnego) za wykonanie aborcji lub udzielenie pomocy w jej przeprowadzeniu poza przesłankami wskazanymi w przepisach. W szczególności, zgodnie z art. 152 § 2 kodeksu karnego, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Ryzyko odpowiedzialności karnej pojawia się w przypadku np.:

  • przekazania pieniędzy na zakup tabletek do aborcji,
  • zakupu/zamówienia tabletek do aborcji dla innej osoby,
  • przekazania/podania tabletek do aborcji innej osobie.


Osoby dzwoniące do FEDERY często – nie bez powodu – obawiają się, czy ich osoby bliskie są bezpieczne i czy nie grozi im postępowanie karne. Ze względu na obowiązujące przepisy najbezpieczniej jest, gdy wszystkie formalności dotyczące zamawiania leków (wypełnienie formularza, wymiana e-maili czy dokonanie płatności) wykonuje samodzielnie osoba w  ciąży, bez pośredników. W  przypadku współdzielenia konta bankowego z inną osobą (np. osobą partnerską), warto w tytule przelewu podkreślić, kto dokonuje płatności.

Warto pamiętać też, że odpowiedzialność karna nie grozi w przypadku:

  • udzielenia informacji o tym, jak przerwać ciążę, jak przygotować się do aborcji, jak przebiega aborcja, skąd wziąć tabletki aborcyjne,
  • odesłania do organizacji pomocowych,
  • wsparcia psychicznego i towarzyszenia podczas aborcji,
  • przeprowadzenia badania lekarskiego i udzielenia usług medycznych po aborcji. Informacja o aborcji nie stanowi dla personelu medycznego podstawy do zawiadomienia policji czy prokuratury. Niemniej, nie musisz mówić lekarzowi/-rce, że przerwałaś ciążę, nie musisz się też z niczego tłumaczyć. Jeśli chcesz, możesz powiedzieć, że poroniłaś.

Dlaczego konieczna jest dekryminalizacja aborcji?

Kryminalizacja prowadzi do stygmatyzacji, wywołuje lęk i ogranicza dostęp do aborcji. Jest formą przemocy ze względu na płeć. FEDERA od lat apeluje o dekryminalizację jako niezbędny krok do zwiększenia bezpieczeństwa kobiet w Polsce.

Kryminalizacja aborcji uderza szczególnie w osoby, które potrzebują wsparcia – także finansowego – w dostępie do tabletek lub zabiegu. Jeśli nie mają możliwości kontaktu z organizacjami pomocowymi, nie chcąc narażać na ryzyko bliskich, nierzadko ryzykują zdrowiem i życiem.

W systemie ochrony zdrowia kryminalizacja aborcji powoduje tzw. „efekt mrożący”. Prowadzi do odmawiania przez personel medyczny wykonywania legalnych zabiegów przerywania ciąży albo do podejmowania działań zmierzających do ich niewykonania, np. poprzez sztuczne przedłużanie procedur diagnostycznych lub administracyjnych. Jeśli szpital lub personel medyczny odmówi aborcji w Twojej sprawie, zażądaj odnotowania jej wraz z uzasadnieniem na piśmie i skontaktuj się z FEDERĄ.

FEDERA – zawsze po Twojej stronie

Wszystkie niezbędne informacje na temat aborcji i opcji dostępnych w zależności od indywidualnej sytuacji znajdują się tutaj: https://federa.org.pl/aborcja-poradnik/.

Skontaktuj się z nami: