>

>

26 WRZEŚNIA – ŚWIATOWY DZIEŃ ANTYKONCEPCJI

Artykuły

26 WRZEŚNIA – ŚWIATOWY DZIEŃ ANTYKONCEPCJI

Opublikowano 26-09-2024

To święto obchodzone jest na całym świecie już po raz szesnasty. W 2007 roku największe międzynarodowe organizacje zajmujące się demografią, płodnością i planowaniem rodziny ogłosiły, że podstawą dla pełnej autonomii reprodukcyjnej jest możliwość decydowania o tym czy, ile i kiedy chce się mieć dzieci. W ten sposób dostęp do antykoncepcji został uznany przez reprezentantów Organizacji Narodów Zjednoczonych za prawo człowieka, a 26 września ogłoszono Światowym Dniem Antykoncepcji.

Przez szesnaście lat zmieniło się wiele. Rozwój medycyny umożliwia nam dziś korzystanie z szeregu metod zapobiegania ciąży, spośród których każda osoba może wybrać najlepszą dla siebie. W kolejnych krajach wprowadza się nowe polityki mające na celu poprawę dostępności do środków antykoncepcyjnych – np. we Francji każda kobieta poniżej 25. roku życia może korzystać z nich za darmo. 

Niestety, systemowa fala progresu nie dotarła jeszcze do Polski. Nasz kraj od lat zajmuje ostatnie miejsce w Europie pod względem dostępności antykoncepcji. Brakuje też rzetelnej edukacji, źródeł wiedzy o metodach zapobiegania ciąży, systemów refundacji i ulg dla osób żyjących w ubóstwie. Większość projektów mających na celu poprawę sytuacji podejmują organizacje społeczne i oddolne inicjatywy, jak np. Inicjatywa Prawo do Antykoncepcji, której Fundacja FEDERA jest częścią.

Prawda jest taka, że ideały i święta nie dają nic bez wymiernych działań – w FEDERZE wiemy to doskonale. Nasza organizacja od początku swojego istnienia walczy m.in. o dostęp do antykoncepcji. Działamy w Sejmie RP, w instytucjach Unii Europejskiej i Organizacji Narodów Zjednoczonych, ale zależy nam przede wszystkim na udzieleniu pomocy konkretnym osobom. Dlatego od lat edukujemy i wspieramy Was w znalezieniu lekarza, który założy wkładkę wewnątrzmaciczną na NFZ, składamy wnioski do Rzecznika Praw Pacjenta, w ramach Grupy PONTON prowadzimy warsztaty z edukacji seksualnej w szkołach.  Jakiś czas temu uznałyśmy jednak, że chcemy więcej. I udało się – w zeszłym tygodniu otworzyłyśmy w Warszawie Centrum Zdrowia FEDERA – pierwszą w Polsce placówkę medyczną  prowadzoną przez organizację pozarządową, które gwarantuje dostęp do świadczeń z zakresu praw seksualnych i reprodukcyjnych! Otrzymacie tam rzetelną pomoc, dostaniecie receptę na antykoncepcję (w tym awaryjną), uzyskacie sprawdzone informacje o metodach zapobiegania ciąży.

Dziś, w Światowy Dzień Antykoncepcji, możemy z dumą powiedzieć, że nasze ideały realizujemy w praktyce. Jednocześnie walczymy dalej, bo walka o prawa seksualne i reprodukcyjne jest walką o prawa człowieka.

Opublikowano w:

Podobne artykuły

APEL DO PREZYDENTA RP O ZAWETOWANIE USTAWY OGRANICZAJĄCEJ DOSTĘP DO ANTYKONCEPCJI AWARYJNEJ

Opublikowano 05-06-2017

W imieniu organizacji pozarządowych i grupy nieformalnych zrzeszonych w Wielkiej...

INTERPELACJA WS. STERYLIZACJI – ODPOWIEDŹ I OMÓWIENIE

Opublikowano 31-03-2020

Sterylizacja, która zgodnie ze stanowiskiem WHO jest uznawana za jedną...

Petycja „Stop bezprawnemu ograniczaniu dostępu do antykoncepcji!”

Opublikowano 14-02-2018

Ani farmaceuci, ani apteki nie mają prawa odmawiać wydania środków...

STANOWISKO FEDERACJI WS. PLANÓW OGRANICZENIA DOSTĘPU DO ELLAONE

Opublikowano 17-02-2017

W związku z działaniami Rady Ministrów, zmierzającymi do ograniczenia dostępu...

Za przerwanie własnej ciąży nie grozi odpowiedzialność karna

Art. 4a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny przewiduje dwie sytuacje, w których przerwanie ciąży może zostać legalnie wykonane przez lekarza w ramach systemu ochrony zdrowia:

  1. gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby w ciąży;
  2. gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.


Ponadto, osoba w niechcianej ciąży może przerwać ją za pomocą tabletek lub w zagranicznej klinice, niezależnie od przyczyny.

W żadnym z tych przypadków osoba w ciąży nie podlega odpowiedzialności karnej za własną aborcję.

Zdarza się natomiast, że osoby po aborcji tabletkami dostają wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka. To często stresująca sytuacja, ale warto pamiętać, że nie oznacza ryzyka zarzutów czy więzienia. Postępowania toczą się np. przeciwko polskim sprzedawcom tabletek. W przypadku takiego wezwania, warto zapoznać się z artykułem: https://federa.org.pl/karalnosc-aborcji/.

Co zatem oznacza „kryminalizacja aborcji”?

Kryminalizacja aborcji w Polsce oznacza sankcje karne (na mocy art. 152 Kodeksu karnego) za wykonanie aborcji lub udzielenie pomocy w jej przeprowadzeniu poza przesłankami wskazanymi w przepisach. W szczególności, zgodnie z art. 152 § 2 kodeksu karnego, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Ryzyko odpowiedzialności karnej pojawia się w przypadku np.:

  • przekazania pieniędzy na zakup tabletek do aborcji,
  • zakupu/zamówienia tabletek do aborcji dla innej osoby,
  • przekazania/podania tabletek do aborcji innej osobie.


Osoby dzwoniące do FEDERY często – nie bez powodu – obawiają się, czy ich osoby bliskie są bezpieczne i czy nie grozi im postępowanie karne. Ze względu na obowiązujące przepisy najbezpieczniej jest, gdy wszystkie formalności dotyczące zamawiania leków (wypełnienie formularza, wymiana e-maili czy dokonanie płatności) wykonuje samodzielnie osoba w  ciąży, bez pośredników. W  przypadku współdzielenia konta bankowego z inną osobą (np. osobą partnerską), warto w tytule przelewu podkreślić, kto dokonuje płatności.

Warto pamiętać też, że odpowiedzialność karna nie grozi w przypadku:

  • udzielenia informacji o tym, jak przerwać ciążę, jak przygotować się do aborcji, jak przebiega aborcja, skąd wziąć tabletki aborcyjne,
  • odesłania do organizacji pomocowych,
  • wsparcia psychicznego i towarzyszenia podczas aborcji,
  • przeprowadzenia badania lekarskiego i udzielenia usług medycznych po aborcji. Informacja o aborcji nie stanowi dla personelu medycznego podstawy do zawiadomienia policji czy prokuratury. Niemniej, nie musisz mówić lekarzowi/-rce, że przerwałaś ciążę, nie musisz się też z niczego tłumaczyć. Jeśli chcesz, możesz powiedzieć, że poroniłaś.

Dlaczego konieczna jest dekryminalizacja aborcji?

Kryminalizacja prowadzi do stygmatyzacji, wywołuje lęk i ogranicza dostęp do aborcji. Jest formą przemocy ze względu na płeć. FEDERA od lat apeluje o dekryminalizację jako niezbędny krok do zwiększenia bezpieczeństwa kobiet w Polsce.

Kryminalizacja aborcji uderza szczególnie w osoby, które potrzebują wsparcia – także finansowego – w dostępie do tabletek lub zabiegu. Jeśli nie mają możliwości kontaktu z organizacjami pomocowymi, nie chcąc narażać na ryzyko bliskich, nierzadko ryzykują zdrowiem i życiem.

W systemie ochrony zdrowia kryminalizacja aborcji powoduje tzw. „efekt mrożący”. Prowadzi do odmawiania przez personel medyczny wykonywania legalnych zabiegów przerywania ciąży albo do podejmowania działań zmierzających do ich niewykonania, np. poprzez sztuczne przedłużanie procedur diagnostycznych lub administracyjnych. Jeśli szpital lub personel medyczny odmówi aborcji w Twojej sprawie, zażądaj odnotowania jej wraz z uzasadnieniem na piśmie i skontaktuj się z FEDERĄ.

FEDERA – zawsze po Twojej stronie

Wszystkie niezbędne informacje na temat aborcji i opcji dostępnych w zależności od indywidualnej sytuacji znajdują się tutaj: https://federa.org.pl/aborcja-poradnik/.

Skontaktuj się z nami: