>

>

Stanowisko Koalicji Równych Szans ws. ataków na rzecznika Praw Obywatelskich

Artykuły

Stanowisko Koalicji Równych Szans ws. ataków na rzecznika Praw Obywatelskich

Opublikowano 30-10-2017

My, niżej podpisane organizacje członkowskie Koalicji Równych Szans – nieformalnej platformy kilkudziesięciu organizacji społecznych działających w obszarze ochrony praw człowieka i przeciwdziałania dyskryminacji wyrażamy głębokie zaniepokojenie powtarzającymi się od dłuższego czasu atakami na Rzecznika Praw Obywatelskich – doktora Adama Bodnara oraz jego współpracowników i współpracowniczki.

Bezpośrednim impulsem do wydania niniejszego oświadczenie jest decyzja Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka z dnia 24 października br. o negatywnym zaopiniowaniu projektu przyszłorocznego budżetu RPO oraz poziom dyskusji, który uwłaczał zarówno osobie Rzecznika Praw Obywatelskich, jak i pełnionej przez niego konstytucyjnej funkcji.

Jako organizacje działające na rzecz praw człowieka nie możemy pozostawać obojętni, ani zgadzać się z prowadzoną przez przedstawicieli partii rządzącej polityką systematycznego podważania sensu istnienia instytucji Rzecznika Praw Obywatelskich, jego roli jako niezależnego organu stojącego na straży praw i wolności obywatelskich. Nie możemy także pozostawiać bez stanowczej reakcji ataków na Rzecznika ze strony prorządowych mediów i dziennikarzy.

Sensem istnienia Rzecznika Praw Obywatelskich jest przede wszystkim jego funkcja ochronna, a ta niejednokrotnie nie pozostaje w zgodzie z doraźnymi interesami polityków. Bez względu na opcję ideologiczną, którą reprezentują.

Zmniejszanie budżetu, ataki personalne i podważanie wartości pracy setek pracowników i pracowniczek Biura RPO nie służy przede wszystkim nam – obywatelom i obywatelkom, którzy w codziennym życiu doświadczają naruszania naszych praw przez organy publiczne.

Apelujemy o zaprzestanie szkodliwej polityki wobec Rzecznika Praw Obywatelskich i wzywamy do merytorycznej dyskusji, także tej o charakterze politycznym, jak wzmocnić działania Rzecznika, który winien w spokoju realizować swoje konstytucyjne obowiązki ochrony praw wolności i obywatelskich.

Wzywamy także do wyposażenia Biura Rzecznika Praw Obywatelskich w odpowiednie środki finansowe, które pozwolą mu realizować na co dzień zadania, jakie nałożył na niego polski ustawodawca.

Stanowisko w PDF

Organizacje wchodzące w skład Koalicji Równych Szans:
Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego – koordynator Koalicji
Amnesty International
Anteris Fundacja Pomocy Prawnej
Centrum Wsparcia Imigrantów i Imigrantek
Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny
FORUM 50+
Forum Żydów Polskich
Fundacja „PHAN BDE”
Fundacja Autonomia
Fundacja Bez Dyskryminacji
Fundacja Centrum Praw Kobiet
Fundacja eFkropka
Fundacja Feminoteka
Fundacja Generacja
Fundacja im. Izabeli Jarugi – Nowackiej
Fundacja Inicjatyw Społecznych “Się Zrobi!”
Fundacja Just Better
Fundacja Klinika Rządzenia
Fundacja Kultury Bez Granic
Fundacja MaMa
Fundacja My Pacjenci
Fundacja na Rzecz Różnorodności Polistrefa
Fundacja na Rzecz Równości i Emancypacji STER
Fundacja Nasza Przestrzeń
Fundacja Przestrzeń Kobiet
Fundacja Równości
Fundacja Trans-Fuzja
Fundacja TUS
Fundacja Wiedza Lokalna
Fundacja Wolontariat Równości
Fundacja Rodzić po Ludzku
Fundacja Strefa Kobiet
Fundacji Aktywności Lokalnej
Helsińska Fundacja Praw Człowieka
Instytut Podkarpacki
Kampania Przeciw Homofobii
Koalicja Karat
Lambda Bydgoszcz
Lambda Warszawa
Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu
Polskie Forum Osób Niepełnosprawnych
Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego
(sekretariat Koalicji Równych Szans)
ul. Szpitalna 5 lok. 6a, 00 – 031 Warszawa
www.ptpa.org.pl
Stowarzyszenia Romów w Polsce
Stowarzyszenie „W stronę Dziewcząt”
Stowarzyszenie Aktywne Kobiety
Stowarzyszenie Dni Równości i Tolerancji
Stowarzyszenie Projekt: Polska
Stowarzyszenie Homo Faber
Stowarzyszenie Inicjatyw Niezależnych MIKUSZEWO
Stowarzyszenie Inicjatyw Kobiecych
Stowarzyszenie Interwencji Prawnej
Stowarzyszenie Kobiet Konsola
Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza
Stowarzyszenie na Rzecz Kobiet „Victoria”
Stowarzyszenie Na Rzecz Lesbijek, Gejów, Osób Biseksualnych, Osób Transpłciowych oraz Osób Queer „Pracownia Różnorodności”
Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego PRO HUMANUM
Stowarzyszenie Naukowe Psychologia i Seksuologia LGBT
Stowarzyszenie Nigdy Więcej
Stowarzyszenie Otwarte Forum
Stowarzyszenie Queerowy Maj
Stowarzyszenie przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii „Otwarta Rzeczpospolita”
Towarzystwo Edukacji Antydyskryminacyjnej
Towarzystwo Przyjaciół Szalonego Wózkowicza
Związek Nauczycielstwa Polskiego
Żydowskie Stowarzyszenie Czulent

Do wiadomości:
– Dr Adam Bodnar, Rzecznik Praw Obywatelskich,
– Marek Kuchciński, Marszałek Sejmu RP,
– Stanisław Karczewski, Marszałek Senatu RP,
– Stanisław Piotrowicz, Przewodniczący Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, Sejm
RP,
– Ryszard Terlecki, Przewodniczący Klubu Parlamentarnego PiS,
– Sławomir Neumann, Przewodniczący Klubu Parlamentarnego PO,
– Paweł Kukiz, Przewodniczący Klubu Poselskiego Kukiz’ 15,
– Katarzyna Lubnauer, Przewodnicząca Klubu Poselskiego .Nowoczesna,
– Władysław Kosiniak-Kamysz, Przewodniczący Klubu Parlamentarnego PSL,
– Jacek Protasiewicz, Przewodniczący Koła Poselskiego Unii Europejskich Demokratów,
– Kornel Morawiecki, Przewodniczący Koła Poselskiego Wolni i Solidarni
– media

Opublikowano w:

Podobne artykuły

ZAPRASZAMY NA WARSZTATY ASERTYWNOŚCI I SAMOOBRONY WENDO (11-12 LIPCA 2026)

Opublikowano 30-06-2026

Zapraszamy na bezpłatne, 12-godzinne warsztaty asertywności i samoobrony dla kobiet...

GRAFIK TELEFONU ZAUFANIA NA BIEŻĄCY MIESIĄC

Opublikowano 02-06-2026

Dyżury Telefonu Zaufania Fundacji FEDERA odbywają się od poniedziałku do...

RAPORT Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI W ROKU 2025

Opublikowano 30-03-2026

Ostatnich dwanaście miesięcy to czas zawirowań na całym świecie. Jesteśmy...

Za przerwanie własnej ciąży nie grozi odpowiedzialność karna

Art. 4a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny przewiduje dwie sytuacje, w których przerwanie ciąży może zostać legalnie wykonane przez lekarza w ramach systemu ochrony zdrowia:

  1. gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby w ciąży;
  2. gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego.


Ponadto, osoba w niechcianej ciąży może przerwać ją za pomocą tabletek lub w zagranicznej klinice, niezależnie od przyczyny.

W żadnym z tych przypadków osoba w ciąży nie podlega odpowiedzialności karnej za własną aborcję.

Zdarza się natomiast, że osoby po aborcji tabletkami dostają wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka. To często stresująca sytuacja, ale warto pamiętać, że nie oznacza ryzyka zarzutów czy więzienia. Postępowania toczą się np. przeciwko polskim sprzedawcom tabletek. W przypadku takiego wezwania, warto zapoznać się z artykułem: https://federa.org.pl/karalnosc-aborcji/.

Co zatem oznacza „kryminalizacja aborcji”?

Kryminalizacja aborcji w Polsce oznacza sankcje karne (na mocy art. 152 Kodeksu karnego) za wykonanie aborcji lub udzielenie pomocy w jej przeprowadzeniu poza przesłankami wskazanymi w przepisach. W szczególności, zgodnie z art. 152 § 2 kodeksu karnego, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Ryzyko odpowiedzialności karnej pojawia się w przypadku np.:

  • przekazania pieniędzy na zakup tabletek do aborcji,
  • zakupu/zamówienia tabletek do aborcji dla innej osoby,
  • przekazania/podania tabletek do aborcji innej osobie.


Osoby dzwoniące do FEDERY często – nie bez powodu – obawiają się, czy ich osoby bliskie są bezpieczne i czy nie grozi im postępowanie karne. Ze względu na obowiązujące przepisy najbezpieczniej jest, gdy wszystkie formalności dotyczące zamawiania leków (wypełnienie formularza, wymiana e-maili czy dokonanie płatności) wykonuje samodzielnie osoba w  ciąży, bez pośredników. W  przypadku współdzielenia konta bankowego z inną osobą (np. osobą partnerską), warto w tytule przelewu podkreślić, kto dokonuje płatności.

Warto pamiętać też, że odpowiedzialność karna nie grozi w przypadku:

  • udzielenia informacji o tym, jak przerwać ciążę, jak przygotować się do aborcji, jak przebiega aborcja, skąd wziąć tabletki aborcyjne,
  • odesłania do organizacji pomocowych,
  • wsparcia psychicznego i towarzyszenia podczas aborcji,
  • przeprowadzenia badania lekarskiego i udzielenia usług medycznych po aborcji. Informacja o aborcji nie stanowi dla personelu medycznego podstawy do zawiadomienia policji czy prokuratury. Niemniej, nie musisz mówić lekarzowi/-rce, że przerwałaś ciążę, nie musisz się też z niczego tłumaczyć. Jeśli chcesz, możesz powiedzieć, że poroniłaś.

Dlaczego konieczna jest dekryminalizacja aborcji?

Kryminalizacja prowadzi do stygmatyzacji, wywołuje lęk i ogranicza dostęp do aborcji. Jest formą przemocy ze względu na płeć. FEDERA od lat apeluje o dekryminalizację jako niezbędny krok do zwiększenia bezpieczeństwa kobiet w Polsce.

Kryminalizacja aborcji uderza szczególnie w osoby, które potrzebują wsparcia – także finansowego – w dostępie do tabletek lub zabiegu. Jeśli nie mają możliwości kontaktu z organizacjami pomocowymi, nie chcąc narażać na ryzyko bliskich, nierzadko ryzykują zdrowiem i życiem.

W systemie ochrony zdrowia kryminalizacja aborcji powoduje tzw. „efekt mrożący”. Prowadzi do odmawiania przez personel medyczny wykonywania legalnych zabiegów przerywania ciąży albo do podejmowania działań zmierzających do ich niewykonania, np. poprzez sztuczne przedłużanie procedur diagnostycznych lub administracyjnych. Jeśli szpital lub personel medyczny odmówi aborcji w Twojej sprawie, zażądaj odnotowania jej wraz z uzasadnieniem na piśmie i skontaktuj się z FEDERĄ.

FEDERA – zawsze po Twojej stronie

Wszystkie niezbędne informacje na temat aborcji i opcji dostępnych w zależności od indywidualnej sytuacji znajdują się tutaj: https://federa.org.pl/aborcja-poradnik/.

Skontaktuj się z nami: