„Aborcja jest częścią naszego życia”. Relacja ze spotkania w ramach obchodów Światowego Dnia Bezpiecznej Aborcji

Historyczne poparcie dla aborcji legalnej, bezpiecznej, dostępnej do 12. tygodnia ciąży. Silny opór wobec ingerencji państwa w decyzje dotyczące prokreacji. Negatywne nastawienie do krwawych banerów i wola ich zakazania. Taki przekaz płynie z upublicznionego 27 września sondażu IBRIS na zlecenie Federacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny.

Tekst w języku angielskim – do upowszechniania wśród zagranicznych mediów, znajomych, organizacji itp.

„Backlash w obszarze praw kobiet jest faktem obserwowanym w wielu krajach na całym świecie. Dziś nie będziemy jednak mówić o rosnącym fundamentalizmie i nasilonym ataku na fundamentalne prawa człowieka. Dziś świętujemy”, powiedziała przed przytoczeniem badań Kacpura. Przedstawiła dwie najnowsze publikacje „#HistorieKobiet” – zbiór prawdziwych historii kobiet o swoich aborcyjnych doświadczeniach, najczęściej o barierach w dostępie do tego zabiegu oraz „Jak mówić/pisać o aborcji?” – krótki przewodnik po istotnych faktach i statystykach dot. aborcji oraz słowniczek wyjaśniający, jaka terminologia jest właściwa w świetle wiedzy medycznej i prawnej.  Wymieniła sukcesy obywatelskich ruchów pro-choice od Chile i Boliwię przez Irlandię i Kongo po Koreę. Następnie przedstawiła bezprecedensowe wyniki sondażu opinii publicznej. Z badań na reprezentatywnej próbie 1000 osób metodą CATI wynika, że:

  • 92% badanych sprzeciwia się ingerencji państwa w prywatne decyzje, czy, kiedy i ile mieć dzieci;
  • 69% opowiada się za dostępnością aborcji do 12. tygodnia ciąży;
  • 83% źle ocenia drastyczne banery w przestrzeni publicznej;
  • 70% uważa, że takie działania przeciwników aborcji powinny zostać zakazane.

Jeśli spojrzeć na wyniki dot. stosunku do aborcji w rozbiciu na grupy demograficzne to istotne różnice występują w zależności od zamożności i wieku. Najwyższe poparcie odnotowano wśród osób o dochodach do 2000 zł i 4000 zł-5000 zł oraz w wieku 40-60 lat. Odsetek kobiet i mężczyzn był bardzo podobny (odpowiednio 71% vs. 66%). Nieco więcej zwolenników/zwolenniczek legalnej aborcji jest wśród osób z wykształceniem podstawowym (74%) niż średnim (64%)  i wyższym (70%).

Badanie IBRIS opinii na temat stosunku do przerywania ciąży

Nawiązując do motywu świętowania sukcesów obywatelskich, Marta Lempart z Ogólnopolskiego Strajku Kobiet opowiedziała o współpracy Międzynarodowego Strajku Kobiet z aktywistkami z m.in. Argentyny i Irlandii. Ich siła polegała na wspólnym przekazie i bazie medialnym, wspólnej identyfikacji wizualnej i katalogu działań. Zapowiedziała też skoordynowaną akcję „Legalna aborcja teraz”, która ruszy w rocznicę Czarnych Protestów. Polega ona na sprawdzeniu i upowszechnieniu poglądów posłów/posłanek, senatorów/senatorek i osób kandydujących w sprawie aborcji. „Zapytamy, jak zagłosują za projekt liberalizującym obecną ustawę. Nie damy Wam żyć przez najbliższe 12 miesięcy. Będziemy z każdego, każdej z Was wyciskać odpowiedź. Będziemy Was piętnować tak samo jak piętnujemy przeciwników. Bo jesteście współwinni nieszczęściom, które zdarzają się codziennie”, ogłosiła Lempart, wywołując gromkie brawa.

Natasza Blek z grupy Lekarze Kobietom, działającej przy Federacji, przedstawiła dane WHO nt. skali zabiegów wykonywanych przez niewykwalifikowane osoby, w niebezpiecznych warunkach. Przedstawiła wyniki sondażu  konsylium24.pl wskazujące, że 45 procent lekarzy i lekarek popiera obecną ustawę antyaborcyjną, 25 procent jest za liberalizacją, 8 procent jest zdania, że aborcja powinna być dostępna na żądanie. Do źródeł tego stanu rzeczy zaliczyła „problem z konsolidacją środowiska, fatalną organizację pracy, wypalenie zawodowe, naciski z zewnątrz i względy ekonomiczne”. Wiele emocji wzbudziły przytoczone przez nią wnioski raportu NIK o (nie)dostępności poradni ginekologiczno-położniczych w Polsce. Najgorzej jest w województwach podlaskim, lubelskim i mazowieckim, gdzie odpowiednio 80%, 63% i 62%  gmin nie posiada takiej poradni. Szansy na zmianę postaw w środowisku Natasza Blek upatruje w zwiększeniu nakładów na ochronę zdrowia, „odmłodzeniu” struktur samorządu lekarskiego, próbach konsolidacji środowiska oraz pracy u podstaw – organizacji warsztatów: dla i przez lekarzy, konsultacjach na poziomie międzynarodowym, uzupełnieniu edukacji medycznej.

Prezentacja Nataszy Blek

Prawniczka Kamila Ferenc wymieniła bariery w dostępie do świadczenia gwarantowanego, jakim jest aborcja w trzech ustawowych przypadkach: fundamentalizm, religia, klauzula sumienia, kryminalizacja wraz ze współwystępującym efektem mrożącym.  Na naruszenia praw pacjentek negatywny wpływ mają także paternalizm lekarzy i obecność krwawych banerów w przestrzeni publicznej. W efekcie jedynie 10% szpitali przestrzega prawa i wykonuje legalne aborcje. Ferenc opowiedziała także o prowadzonej przez Federację litygacji strategicznej oraz coraz częstszych interwencjach wskutek bezprawnych odmów zabiegu.

Aleksandra Knapik  ze stowarzyszenia Łódzkie Dziewuchy Dziewuchom mówiła o potrzebie i skuteczności storytellingu w ruchach pro-choice i zaadaptowaniu tej idei na łódzkim gruncie w postaci mównic feministycznych. Przedstawiła także pomysły ŁDD na wywalczenie europejskiego prawa poprzez m.in. współpracę z eurodeputowanymi i europejskimi organizacjami.

Prezentacja Aleksandry Knapik

Finałem spotkania było podpisanie Deklaracji Brukselskiej, której sygnatariusze opowiadają się m.in. za dostępem do refundowanej aborcji, realizacją rzetelnej edukacji seksualnej oraz zniesieniem prawa do odmowy przerwania ciąży z powodu klauzuli sumienia. Do podpisania Deklaracji Federacja zaprosiła polityczki i polityków ze wszystkich partii na lewo od PiS-u, czyli Platformę Obywatelską, Nowoczesną, SLD, Razem, Zielonych, Inicjatywę Feministyczną, Inicjatywę Polską i Roberta Biedronia. „Chciałyśmy sprawdzić, ile spośród naszych przedstawicielek i przedstawicieli oraz osób kandydujących popiera progresywne wartości. Kto popiera depenalizację aborcji? Kto domaga się rzetelnej edukacji seksualnej i poradnictwa z zakresu planowania rodziny?”, wyjaśniła Krystyna Kacpura.

Sojusz Lewicy Demokratycznej, Partia Razem, Inicjatywa Feministyczna, Partia Zieloni i komitet Wygra Warszawa wyraziły poparcie instytucjonalne. Deklarację podpisały posłanki Joanna Scheuring-Wielgus, Joanna Schmidt, Monika Rosa, Ewa Lieder oraz posłowie Krzysztof Mieszkowski, Witold Zembaczyński, Adam Szłapka. Deklarację sygnowało wiele osób i organizacji pro-choice m.in. Barbara Nowacka, Paulina Piechna-Więckiewicz, Draginja Nadażdin, Andrzej Rozenek, dr Elżbieta Korolczuk, dr Agnieszka Graff, Klementyna Suchanow, Warszawski Strajk Kobiet, Kongres Kobiet, Sisterhood Network, Fundacja Trans-Fuzja, Fundacja Nie Tylko Matka Polka, Miłość Nie Wyklucza.

Relacja w języku angielskim.

Nagranie spotkania na stronie.